چارچوب شاخص‌های فرهنگ اسلامی در فضای مجازی

یکی از ملزومات حکمرانی، سنجش و اندازه‌گیری ازطریق شاخص‌ها است. شاخص‌ها، امکان شناسایی تغییرات یک کشور در طول زمان، شناسایی تاثیرات سیاست‌ها، مقایسۀ کشورها، توصیف وضع موجود کشور و... را فراهم می‌کنند. هدف از این تحقیق شناخت شاخص‌های فرهنگ اسلامی در فضای مجازی است. در این پژوهش، نگاه به شاخص‌ها، برای توصیف فرهنگ اسلامی در فضای مجازی است. اولین و مهم‌ترین کار در سنجش و شاخص‌گذاری، تدوین چهارچوب تئوریک است تا مبتنی‌بر آن، سنجه‌ها و نماگرهای آماری تدارک دیده شود. یک چهارچوب نظری استوار، نقطه‌آغازی برای ساخت شاخص­های ترکیبی است. چهارچوب نظری باید به وضوح پدیده­ای که بایستی اندازه­گیری شود و اجزای فرعی آن را بیان نماید. مبتنی‌بر روش‌شناسی تدوین چهارچوب نظری ؛ نتایج تحقیق نشان داد: این چهارچوب‌های نظری دارای بخش‌هایی همچون 1. حوزۀ سنجش، 2. زیرحوزه‌های سنجش، 3. مفاهیم (شاخص‌های ترکیبی) ذیل زیرحوزه‌ها و 4. ابعاد مفاهیم است. با استفاده از مطالعة ادبیات موضوع (روش اسنادی) و روش توصیفی - تحلیلی و شکست مفهومی، حوزۀ سنجش، زیرحوزه‌های سنجش، مفاهیم ذیل آن‌ها و ابعاد مفاهیم شناسایی شدند. حوزۀ سنجش، «فرهنگ اسلامی در فضای مجازی» است. مبتنی‌بر مطالعات نظری، چهار زیرحوزه برای حوزه سنجش انتخاب شد که عبارتند از: 1. باورهای اسلامی، 2. ارزش‌های اسلامی، 3. هنجارهای اسلامی و 4. نمادهای اسلامی و مسلمانان. در زیرحوزه چهارم، صرفاً فرهنگ اسلام مطرح نیست و فرهنگ مسلمانان در فضای مجازی نیز مدنظر قرار می‌گیرد. درنهایت مفاهیم هر زیرحوزه و ابعاد هریک از مفاهیم، در چهار جدول شناسایی و جمع‌بندی شدند.

the framework of indicators of islamic culture in virtual space

introduction: a key requirement of governance is measurement and assessment through indicators. indicators enable the identification of changes within a coun-try over time, evaluation of policy impacts, comparison between countries, and description of a country’s current state, among other uses. in line with this, the present study aims to develop a theoretical framework for constructing indicators to assess the status of islamic culture in cyberspace.objective: the objective of this research is to identify indicators of islamic cul-ture in cyberspace. the focus on indicators in this study is to describe islamic cul-ture within the digital sphere. the first and most crucial step in measurement and indicator development is the establishment of a theoretical framework to support the creation of statistical measures and indicators. a robust theoretical framework serves as a foundation for constructing composite indices. this framework must clearly define the phenomenon to be measured and its components.methods: various methods for indicator construction and measurement have been proposed; this study selects the organization for economic co-operation and de-velopment (oecd) method. in all approaches, the initial and most essential step is creating a theoretical framework for the indicators. this framework determines which elements are essential and require indicators. based on the methodology for theoretical framework development, the study’s results revealed that theoretical frameworks comprise components such as 1. measurement domain, 2. measure-ment sub-domains, 3. concepts (composite indicators) within the sub-domains, and 4. dimensions of each concept. through a literature review (documentary meth-od), descriptive-analytical approach, and conceptual breakdown, the measurement domain, its sub-domains, and their concepts and dimensions were identified. results: the measurement domain is “islamic culture in cyberspace.” based on theoretical studies, four sub-domains were selected for this measurement domain: 1) islamic beliefs, 2) islamic values, 3) islamic norms, and 4) islamic and muslim symbols. in the fourth sub-domain, the focus extends beyond islamic culture to in-clude muslim culture in cyberspace. finally, the concepts within each sub-domain and the dimensions of each concept were identified and summarized in four tables. conclusion: the development of indicators and their theoretical framework plays a significant role in government policy-making and planning. this study has cre-ated a theoretical framework for assessing “islamic culture in cyberspace.” using the specified method, numerous concepts (composite indicators) and their dimen-sions (sub-indicators) were identified in the final tables of the study. in essence, all elements required to assess “islamic culture in cyberspace” have been identified, making this framework a practical foundation for economics and statistics profes-sionals to develop measures for each dimension (sub-indicator).