رواج باستان‌گرایی در دوره حکومت رضاشاه

اندیشه‌های ناسیونالیستی از دوره حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار به‌واسطه باز شدن دروازه‌های ارتباطی با غرب توسط ایران‌شناسان غربی و روشنفکران فرنگ‌دیده وارد ادبیات سیاسی ایران شد. این اندیشه‌ها بر نوزایی شکوه باستانی و سجایای ملی تاکید بسیار داشتند و همین امر موجب شد تا باعث تقویت و گسترش اندیشه‌های باستان‌گرایانه در میان قشر روشنفکر جامعه شوند. این رویکرد در دوره مشروطه تقویت شد، به‌طوری‌که شمار زیادی از روشنفکران عصر مشروطه بازگشت به شکوه و عظمت باستانی را لازمه پیشرفت و سعادت کشور می‌دانستند. در دوره حکومت رضاشاه رواج اندیشه‌های ملی‌گرایانه به اوج خود رسید و باستان‌گرایی به‌نوعی تبدیل به ایدئولوژی رسمی حکومت شد. پژوهش حاضر به‌دنبال بررسی روند گسترش باستان‌گرایی در جامعه روشنفکری ایران در دوره حکومت رضاشاه است. ازاین‌رو در این مقاله تلاش شده است تا با رویکرد توصیفی- تحلیلی به بررسی نظرات و دیدگاه‌های باستان‌گرایانه روشنفکران دوره رضاشاه پرداخته شود و نمود این تفکرات در آثار و دیدگاه‌های آنان مورد واکاوی قرار گیرد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بیشتر روشنفکران در این روزگار، متاثر از جریان‌های ملی‌گرایانه و دیدگاه‌های ایران‌شناسان غربی دچار اغراق و بزرگ‌نمایی درباره تاریخ باستانی ایران شده و به‌تبع آن به تضعیف تفکرات سنتی و دینی رایج در کشور پرداخته‌اند.

prevalence of archaism in the period of reza shah

nationalist ideas entered iranian political literature during the reign of nasser al-din shah qajar due to the opening of the gates of communication with the west by western iranologists and educated intellectuals. these ideas placed great emphasis on the revival of ancient glory and national pride, which led to the strengthening and expansion of antiquarian ideas among the intellectual stratum of society. this approach was strengthened during the constitutional era, so that a large number of intellectuals of the constitutional era considered the return to ancient glory and greatness as a prerequisite for the country's progress and prosperity. during the reign of reza shah, the prevalence of nationalist ideas reached its peak, and antiquarianism became, in a way, the official ideology of the government. the present study seeks to examine the process of the expansion of antiquarianism in iranian intellectual society during the reign of reza shah. therefore, this article attempts to examine the archaic views and opinions of intellectuals during the reza shah era using a descriptive-analytical approach and to analyze the manifestation of these thoughts in their works and views. the findings of the research show that most intellectuals in this era, influenced by nationalist movements and the views of western iranologists, have exaggerated and exaggerated the ancient history of iran and, as a result, have weakened the traditional and religious thoughts prevalent in the country.