وضعیت شیعیان عراق عجم در دوره مغولان و ایلخانان

از لحاظ تاریخی، عراق عجم به منطقه ای در فلات مرکزی ایران اطلاق می شود که شرق کشور را به غرب و شمال آن را به جنوب متصل می کرد. شهرهای مهم ایران نظیر اصفهان، ری، همدان و قزوین در این منطقه واقع شده بود. به دلیل آب و هوای عراق عجم، پس از ورود اسلام به ایران قبایل متعددی از اعراب نظیر اشعریان شیعی به این منطقه مهاجرت کردند. با وجود حکومت آل بویه در قرن 4 و 5 ق، شیعیان ایران نتوانستند به فعالیت های دینی و تبلیغی خود بپردازند؛ تا اینکه با حمله مغولان به ایران در سال 616 ق و عدم تعصب آن ها نسبت به مذاهب، از بین رفتن خلافت عباسی توسط هلاکوخان و همچنین نقش خواجه نصیرالدین طوسی در دربار حکومت ایلخانی، زمینه های موثری برای فعالیت شیعیان فراهم گردید؛ تا آنجا که برخی از خان های ایلخانی مانند غازان خان و سلطان محمدخدابنده الجایتو به تشیع اثنی اعشری گرویدند. سوال اصلی پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای بنا دارد به آن پاسخ دهد: «وضعیت شیعیان عراق عجم در دوره حکمرانی مغولان و ایلخانان چگونه بوده است؟»

the situation of the shiites of ajam iraq during the period of the mongols and the ilkhanate

historically, iraq ajam refers to a region in the central plateau of iran that connected the east of the country to the west and the north to the south. important iranian cities such as isfahan, ray, hamadan and qazvin were located in this area. due to the harsh climate of iraq, after the arrival of islam in iran, many tribes of arabs, such as the ash'ari shiites, migrated to this region. despite the rule of al boyeh in the 4th and 5th century ad, the shiites of iran could not engage in their religious and preaching activities; until the mongols attacked iran in 616 ah and their lack of religious bias, the destruction of the abbasid caliphate by helakokhan, and the role of khwaja nasir al-din tusi in the court of the ilkhanate government, provided effective grounds for shia activity. to the extent that some ilkhani khans such as ghazan khan and sultan muhammad khodabande al-jayto converted to ashri ashri shiism. the main question of the research, which is based on the descriptive-analytical method and based on library sources, should be answered: what was the situation of the shiites of ajam iraq during the rule of the mongols and ilkhans?