بازبینی نظام فکری تکفیر در گروهک داعش بر اساس نظریه مایکل فیشر

در ساختار تاریخ اجتماعی جوامع اسلامی تاکنون، داعش به عنوان گسترده ترین گروهک تکفیری در فضای علمی و رسانه ای معاصر شناخته شده است. این گروهک ویژگی های متمایزی از سایر جنبش های بنیادگرا دارد. پژوهش حاضر سعی دارد به این جریان تکفیری با رویکردی جدید نگاهی بیندازد و تجربه تاریخی داعش را با دیدگاه انقلاب مایکل فیشر تحلیل کند. مایکل فیشر آمریکایی که با نگاه جامعه شناسانه در مقاطع مختلف انقلاب ایران را تحلیل کرده است، نگاهی تاریخی و فرآیندمحور در جریان های اجتماعی دارد. در این مقاله تلاش بر این بوده است که عوامل و متغیرهای مورد نظر فیشر برای تحلیل تجربه تاریخی داعش به کار گرفته شود. نتایج حاکی از آن است که حرکت داعش همچون انقلاب ایران فرآیندی بوده است که پیشینه ای گسترده و طولانی دارد و عوامل تاریخی و اجتماعی متعددی در داخل و خارج این جریان، در شکل گیری و تداوم آن اثرگذار بوده اند. همچنین از جنبه های گوناگون اعتقادی، نگرشی و رفتاری به مقایسه انقلاب ایران و داعش پرداخته می شود.

reviewing the intellectual system of takfir in daesh group based on michael fisher's theory

in the structure of the social history of islamic societies so far, daesh is known as the most widespread takfiri group in the contemporary scientific and media environment. this group has distinctive features from other fundamentalist movements. the current study tries to look at this takfiri trend with a new approach and analyze the historical experience of daesh with the perspective of michael fisher's revolution. american michael fisher, who has analyzed the iranian revolution with a sociological point of view, has a historical and process-oriented view of social trends. in this article, an attempt has been made to use fisher's factors and variables to analyze the historical experience of daesh. the results indicate that the movement of daesh, like the iranian revolution, was a process that has a long and extensive background, and several historical and social factors inside and outside of this trend have been effective in its formation and continuation. also, the iranian revolution and daesh are compared from various aspects of belief, attitude and behavior.