نقش مولفه‌های کالبدی فضایی مدارس ابتدایی پسرانه در شکل‌گیری رفتار دانش‌آموزان مبتنی بر تحلیل ادراکی و رفتاری (مطالعه موردی: کلان‌شهر شیراز)

فضاهای آموزشی نقش اساسی در شکل‌گیری رفتار دانش‌آموزان داشته و طراحی کالبدی آن‌ها می‌تواند بر ابعاد مختلف ادراکی و رفتاری کودکان تاثیرگذار باشد. این پژوهش باهدف ارزیابی تاثیر سه مولفۀ اصلی کالبدی فضایی شامل «پیکربندی فضایی»، «نور و تهویۀ طبیعی» و «انعطاف‌پذیری فضا»، بر شکل‌گیری رفتار دانش‌آموزان، در مدارس ابتدایی پسرانه کلان‌شهر شیراز انجام شده است. روش‌تحقیق به‌صورت ترکیبی بوده و شامل دو بخش است: طوری‌که در بخش کیفی، داده‌ها ازطریق تحلیل اسناد و مصاحبه‌های عمیق با 35 متخصص حوزۀ معماری و روان‌شناسی محیط جمع‌آوری شد و در بخش کمی، اطلاعات با توزیع پرسش‌نامه میان 364 دانش‌آموز و معلمان مدارس ابتدایی منتخب گردآوری و با نرم‌افزار spss، و از تبیین روش آماری آزمون تی، تحلیل شد. نتایج حاکی از آن است‌که وجود مولفه‌های اصلی کالبدی فضایی مدارس به‌طور قابل‌توجهی در تسهیل تعاملات اجتماعی، افزایش تمرکز و بهبود الگوهای رفتاری دانش‌آموزان نقش دارند و با ایجاد محیطی سازگار با نیازهای کودکان، موجب ارتقای کیفیت یادگیری و رفاه روانی آنان می‌شوند. به‌طورخاص، این مطالعه پیشنهاد می‌کند که اصول طراحی فضاهای آموزشی، باتوجه‌به الگوهای رفتاری و ادراکی دانش‌آموزان ابتدایی، در برنامه‌ریزی مدارس ابتدایی کلان‌شهر شیراز به‌کار گرفته شوند تا زمینه‌های ارتقای کیفیت محیط‌های آموزشی و رشد اجتماعی-شناختی دانش‌آموزان فراهم گردد.

the role of spatial physical components in shaping student behavior in primary boys' schools based on perceptual and behavioral analysis (case study: shiraz metropolitan)

educational spaces play a crucial role in shaping student behavior, and their physical design can influence various perceptual and behavioral aspects of children. this research aims to evaluate the impact of three main spatial-physical components, namely spatial configuration, natural light and ventilation, and spatial flexibility, on student behavior in primary boys' schools in shiraz metropolitan area. the research method is a mixed approach consisting of qualitative document analysis and in-depth interviews with 35 experts, as well as quantitative data collected through questionnaires from 364 students and teachers. data were analyzed using spss software and t-test statistical methods. the results indicate that key spatial-physical components significantly facilitate social interactions, enhance focus, and improve behavioral patterns of students, contributing to learning quality and psychological well-being. the study suggests applying behavioral and perceptual design principles in planning primary schools in shiraz to enhance educational environments.