تبیین مولفه های کشاورزی شهری براساس تجارب جهانی

شهرنشینی امری غیرقابل اجتناب است بایستی به فکر راهکارهایی جهت کاهش فشار بر طبیعت بوده تا نیازهای ساکنان شهر را بدون فشار بر طبیعت و محیطزیست، توسط خود شهر تامین گردد. در این میان، کشاورزی شهری، در برقراری ارتباط منطقی میان نیازهای شهری و حفظ کیفیت اکولوژیکی نقش ارزشمندی خواهد داشت. کشاورزی شهری نقشی مهمتر از تولید غذا دارد. پژوهشهای متعددی در سال های اخیر به نقش کشاورزی شهری پرداخته اند این پژوهش باهدف بازتعریف و جمع بندی نقش چندمنظوره کشاورزی شهری بر اساس مطالعات کتابخانه ای و بررسی اسناد موجود در این زمینه پرداخته است. روش پژوهش حاضر کیفی و مبتنی بر فراترکیب هفت مرحله ای است که کلیدواژه های مرتبط در پایگاه های scholar google، of webscience،scopus، magiran،sid، ensani، civilica و irandoc جستجو گردید و بر اساس پالایش هایی که انجام شد در نهایت 43 منبع انگلیسی و 11 منبع فارسی مدنظر قرارگرفت. در ادامه برای ارزیابی نتایج به دست آمده از شاخص کاپا که برای اندازه گیری میزان توافق به کار رفت که 0/86 بود. نتایج پژوهش حاکی از آنست باتوجه به پژوهش های پیشین کشاورزی شهری می تواند در 6 بعد و 23 مولفه امنیت غذایی (تولید، دسترسی و تاب آوری)، زیست محیطی (زیرساخت سبز، فاضالب شهری، خاک، گاز گلخانه ای، خطرات، بازیافت، دما و صوت)، اقتصادی و معیشتی (درآمدزایی، کاهش هزینه و ایجاد اشتغال و اقتصاد مدور)، اجتماعی - فرهنگی (سطح آگاهی، شمول و انسجام اجتماعی، میراث فرهنگی و ایمنی و امنیت) و سلامت (سلامت روانی و جسمی) و کالبد شهری (زیبایی مناظر شهری با ایجاد مناظر متفاوت) نقش موثری و چندمنظورهای داشته باشد. مولفه های خطرات، ایمنی و امنیت، و گازهای گلخانه ای اولویت بالا و مولفه هایی مانند شمول اجتماعی، فاضالب، زیبایی، دما، تولید، دسترسی، کاهش قیمت، زیرساخت سبز و بازیافت به دلیل آنتروپی نزدیک به 1 کمترین تاثیر را در تصمیم گیری دارند و نیازمند تحقیقات بیشتر در زمینه های مذکور با رویکرد کشاورزی شهری است.

explanation of key components of urban agriculture based on global experiences

urbanization is an inevitable phenomenon, necessitating strategies to mitigate environmental pressures while meeting urban needs sustainably. urban agriculture serves as a critical bridge between urban demands and ecological preservation, extending beyond food production to multifunctional roles. this study employs a sevenstage qualitative meta-synthesis methodology, analyzing 43 english and 11 persian sources from databases including google scholar,web of science, scopus, magiran, sid, ensani, civilica and irandoc. a kappa index of 0.86 confirmed high inter-coder reliability. findings categorize urban agriculture’s impact into 6 dimensions and 23 components: food security (production, access, resilience), environment (green infrastructure, wastewater management, soil health, greenhouse gas mitigation, hazard reduction, recycling, temperature and noise control), economic (income generation, cost reduction, employment, circular economy), socio-cultural (awareness, social inclusion/cohesion, cultural heritage preservation, safety/security), health (mental/physical well-being), and urban physical (aesthetic enhancement via green rooftops). high-priority components (e.g., risks, safety/security,greenhouse gases) exhibit low entropy, reflecting their decision-making significance, while low-priority components (e.g., social inclusion, wastewater, aesthetics) with entropy near 1 indicate homogeneity in expert consensus, requiring further research to enhance their policy relevance. urban agriculture thus emerges as a pivotal tool for sustainable urban development, addressing ecological, economic, and social imperatives.