مکانیابی فضاهای فرهنگی با بهره گیری از روش swot و ahp

محله درب شازده یکی از محلات یازده‌گانه شیراز و به لحاظ سیاسی و اقتصادی از مهم‌ترین محلات این شهر در طی نزدیک به یک قرن و نیم بوده است. وجود بازار وکیل و کاروانسراهای اطراف آن، ارگ کریمخان زند و بسیاری از بناهای مهم دیگر باعث افزایش اهمیت اقتصادی و کالبدی این محله شده‌اند. در کنار کاربری‌های تجاری، مجموعه‌ای منسجم فرهنگی، برای رفع نیازهای افرادی که در این محله زندگی یا کار می‌کنند، ضروری است تا ضمن نوسازی بافت محله، از طریق احیاء حس تعلق از مهاجرت افراد محله از این بافت جلوگیری شود. هدف این پژوهش مکانیابی مناسب جهت ایجاد مجموعه فرهنگی در بافت تاریخی شهر شیراز است. سه سایت مختلف واقع در خیابان‌های ناصر خسرو، سعدی و غفاری پیشنهاد شده است که با استفاده از روش swot و ahp سایت‌ها تحلیل شدند. در تحلیل swot معیارهای شهرسازی، دسترسی، عوامل اجتماعی-جمعیتی و امنیتی به عنوان نقاط قوت، وجود آلودگی صوتی و بصری به عنوان نقاط ضعف، پتانسیل محیطی سایت، امکان جذب گردشگر و امکان احیاء حس تعلق به عنوان نقاط فرصت و ترافیک در محدوده، عدم حس تعلق ساکنان در محله و خالی شدن بافت از سکنه بومی از نقاط تهدید جهت مکانیابی مناسب مجموعه فرهنگی در هر سایت مورد بررسی قرار گرفتند. همچنین معیارهای مکانیابی با استفاده از روش ahp شامل سازگاری، مطلوبیت، ظرفیت، وابستگی و معیار عام است که جهت بررسی سه سایت مورد نظر استفاده شد. در نهایت سایت واقع در خیابان ناصر خسرو به عنوان بهترین مکان برای ایجاد مجموعه فرهنگی انتخاب شد.

locating cultural spaces using swot and ahp method

the darb-e-shazdeh neighborhood is one of the eleven districts of shiraz and has been among the city's most politically and economically significant areas for nearly a century and a half. the presence of vakil bazaar, its surrounding caravanserais, karim khan zand citadel, and numerous other important structures has enhanced the economic and physical significance of this neighborhood. in addition to commercial functions, a cohesive cultural complex is essential to meet the needs of residents and workers in the area. such a complex would not only contribute to the revitalization of the neighborhood’s fabric but also help foster a sense of belonging, thereby preventing the migration of local inhabitants. this study aims to identify the optimal location for establishing a cultural complex within the historical fabric of shiraz. three potential sites, located on naser khosrow, saadi, and ghaffari streets, were proposed and analyzed using the swot and ahp methods. in the swot analysis, urban planning criteria, accessibility, socio-demographic factors, and security were identified as strengths; noise and visual pollution as weaknesses; environmental potential, tourism attraction, and the possibility of fostering a sense of belonging as opportunities; and traffic congestion, lack of residents' sense of belonging, and depopulation of the neighborhood as threats to the site selection process. additionally, the ahp method was employed, considering the criteria of compatibility, desirability, capacity, dependency, and general standards to evaluate the three proposed sites. ultimately, the site located on naser khosrow street was selected as the most suitable location for establishing the cultural complex.