بررسی جایگاه خلوت در معماری اسلامی خانه های برونگرا(نمونه موردی:خانه کلبادی استان مازندران)

خلوت به عنوان یک نیاز مهم، نتیجه تنظیم تعامل بین انسان در محیط است. تاثیر پارادایم های جاری فعالیت و مسائل فرهنگی، اجتماعی و عقیدتی، خلوت مطلوب را به همراه دارد. ایجاد فضای مناسب برای خلوت در خانه های ایران، یک ویژگی بنیادین در معماری ایران است که از ابتدا تاثیر قابل توجهی در ساختار خانه ها داشته است. در این راستا این سوال پیش می آید که آیا شهرهای حاشیه دریای خزر با معماری برونگرا، تحت تاثیر الگوهای خلوت قرار می گیرند؟ بررسی راهکارهایی معمارانه برای برطرف کردن خلوت در این نوع خانه ها، به طور کافی توجه پژوهشگران را به خود جلب نکرده است. لذا با هدف شناسایی الگوهای رایج در خانه‌های برونگرا، این پژوهش به روش کتابخانه‌ای و مشاهدات میدانی به جمع‌آوری مطالب پرداخته است. مقاله حاضر در قالب یک پژوهش تفسیری تاریخی تنظیم شده است که از اطلاعات جمع آوری شده به صورت توصیفی تحلیلی برای تجزیه و تحلیل استفاده گشته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بسیاری از خانه‌های برونگرا در ایران در محوطه‌های بزرگ ساخته شده‌اند و کاشت درختان در داخل حیاط به طور قابل توجّهی دید به داخل فضای زندگی را محدود می‌کند. همین عامل نقش بسزائی در تعریف مرز و حدود ساختمان دارد. ورودی نقشی اساسی در پیوند فضای عرصه خصوصی و عمومی در تامین خلوت ایفا می‌کند. همچنین با ایجاد شکستگی‌ها و زوایا و وجود اختلاف ارتفاع و قرارگیری اتاق‌ها در طبقات بالای خانه، دید مستقیم محدود شده و حریم بصری و خلوت را برطرف می‌کند. نتایج حاصل از بررسی سازوکارهای موثر خلوت در خانه‌ برونگرای عمارت خانه کلبادی نشان می‌دهد در عین وجود رابطه بین داخل و خارج بنا، نظم و سازوکارهایی برای حفظ و ایجاد حالت محرمانگی، خلوت و محدودیت اعمال گردیده است.

investigating the position of privacy in the islamic architecture of extroverted houses (case study: kolbadi house in mazandaran province)

privacy adjustment as an important need is the result of regulating the interaction between humans in the environment. adjustment. creating a suitable space for privacy adjustment in iranian houses is a fundamental feature of iranian architecture, which has had a significant impact on the structure of houses from the beginning. in this regard, the question arises whether the cities on the edge of the caspian sea with extroverted architecture are affected by patterns of privacy adjustment? examining architectural solutions to privacy adjustment in these types of houses has not attracted enough attention of researchers. therefore, with the aim of identifying common patterns in extroverted homes, this research has collected materials using the library method and field observations. the present article is organized in the form of an interpretive historical research, which has been used for the analysis of the collected information in a descriptive analytical manner. the findings of the research show that many extroverted houses in iran are built in large yards and planting trees inside the yard significantly limits the view into the living space. this factor plays an important role in defining the boundaries of the building. the entrance plays an essential role in connecting the private and public spaces in providing privacy. also, by creating fractures and angles and the presence of height differences and placement of rooms on the upper floors of the house, the direct view is limited and visual privacy are maintained. the results of the investigation of the effective mechanisms of privacy adjustment in the extroverted house of the kolbadi house show that while there is a relationship between the inside and the outside of the building, order and mechanisms are applied to maintain and create a state of secrecy, privacy adjustment and restriction.