ارزیابی تاثیر رشته‌ تحصیلی بر ادراک فضا (نمونه موردی: دانشجویان مقطع کارشناسی رشته‌ معماری و تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز)

مقوله‌ ادراک به عنوان یکی از پیچیده‌ترین راه‌های شناخت فضا مطرح می‌گردد. عدم ادراک صحیح محیط یادگیری موجب کاهش میزان عملکرد و موفقیت تحصیلی دانش‌پذیران می‌گردد. شکوفایی و توسعه‌ نظام آموزشی کارآمد در گرو توجه به ویژگی‌های متفاوت افراد است. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه‌ رشته‌ تحصیلی و ادراک فضای معماری میان دو گروه از دانشجویان معماری و تربیت بدنی در محیط دانشکده و شناسایی و ارزش‌گذاری شاخصه‌های موثر بر آن است. پژوهش حاضر با به‌کارگیری ترکیبی از روش‌های کمی و کیفی در دو بخش تنظیم شده‌است. در گام نخست با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، مولفه‌های موثر در ادراک فضای معماری استخراج شده و به روش دلفی پرسشنامه‌ای جهت سنجش ابعاد احساسی، شناختی، تفسیری و ارزش‌گذاری ادراک تنظیم گردید. سپس با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، t تک‌نمونه‌ای و تحلیل عاملی تاییدی داده‌های بدست آمده در نرم‌افزار لیزرل و spss25 تجزیه و تحلیل شد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که تفاوت معناداری میان دانشجویان معماری و تربیت بدنی در ادراک فضا در سطوح شناختی و تفسیری وجود دارد. در حالی‌که دانشجویان معماری با تفکر در محرک‌های محیطی به ساماندهی اطلاعات ورودی فضا در ذهن خود می‌پردازند، دانشجویان تربیت بدنی به خاطرات و اندوخته‌های قبلی خود برای تفسیر محیط تکیه می‌کنند. سطوح احساسی و ارزش‌گذاری برای هر دو گروه در اولویت‌های سوم و چهارم قرار دارند. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهند که دانشجویان رشته‌ معماری شاخصه‌ «مقیاس و تناسب» و دانشجویان رشته‌ تربیت بدنی شاخصه‌ «محصوریت» را به عنوان مهم‌ترین مولفه در ادراک فضای معماری گزارش کرده‌اند.

evaluating the effect of field of study on spatial perception (case study: undergraduate students of architecture and physical education, islamic azad university, shiraz branch)

the concept of perception is considered as one of the most complex ways of knowing space. lack of proper understanding of the learning environment reduces the performance and academic success of students. the prosperity and development of an efficient educational system depends on paying attention to the different characteristics of people. the purpose of the present study is to investigate the relationship between the field of study and the perception of the architectural space among two groups of architecture and physical education students in the college environment and to identify and evaluate the factors affecting it. the current research is organized in two parts using a combination of quantitative and qualitative methods. in the first step, by using library resources, the effective components in the perception of architectural space were extracted, and a questionnaire was prepared using the delphi method to measure the emotional, cognitive, interpretive and valuing dimensions of perception. then using pearson's correlation coefficient, single-sample t test and confirmatory factor analysis (cfa), the obtained data were analyzed in lisrel and spss25 software. the results of this research indicate that there is a significant difference between architecture and physical education students in the perception of space at the cognitive and interpretive levels. while architecture students organize the input information of the space in their minds by thinking about environmental stimuli, physical education students rely on their previous memories and reserves to interpret the environment. emotional and valuation levels are in the third and fourth priorities for both groups. also, the findings show that architecture students reported scale and proportion and physical education students reported enclosure as the most important component in the perception of architectural space.