|
|
|
|
بهینه سازی و تحلیل مولفههای ادراکی نور روز در فضاهای آموزشی (نمونه مورد مطالعه: مدرسه سمای دانشگاه آزاد بجنورد)
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
میرزایی رضا ,محمدزاده سحر ,مداحی مهدی
|
|
منبع
|
طراحي و برنامه ريزي در معماري و شهرسازي - 1404 - دوره : 3 - شماره : 2 - صفحه:38 -51
|
|
چکیده
|
نور، به ویژه نور روز، یکی از عناصر کلیدی در معماری است که تاثیر مستقیمی بر سلامت جسمی و روانی، تنظیم فعالیتهای روزمره و کیفیت ادراک فضایی دارد. در فضاهای آموزشی، طراحی مناسب روشنایی می تواند به ایجاد محیطی آرام و حمایت کننده برای دانش آموزان کمک کرده و بازدهی آموزشی را بهبود بخشد. با این حال، بسیاری از این فضاها از پتانسیل نور روز به درستی بهره نمیبرند که این امر میتواند منجر به کاهش تمرکز و خستگی بصری دانش آموزان شود. هدف این پژوهش، بررسی و بهینه سازی مولفه های ادراکی نور روز در فضاهای آموزشی با مطالعه موردی مدرسه دخترانه سمای دانشگاه آزاد بجنورد است تا راهکارهای عملی برای ارتقای کیفیت محیط یادگیری ارائه دهد .این پژوهش از نوع کاربردی بوده و روش تحقیق آن توصیفی تحلیلی است. برای جمع آوری داده ها، از پرسشنامه و مصاحبه با جامعه آماری شامل 450 نفر از متخصصان معمار در زمینه طراحی فضاهای آموزشی استفاده شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از آمار توصیفی و استنباطی در نرم افزار spss نسخه 24 و همچنین مدلسازی معادلات ساختاری انجام پذیرفت .یافته های پژوهش نشان داد که ارزیابی وضعیت نور روز در مدرسه مورد مطالعه در محدوده محافظه کارانه قرار دارد و توزیع نور در کلاسها یکنواخت نیست. بر این اساس، راهکارهایی جهت بهینه سازی پیشنهاد گردید که شامل استفاده از سایبان های افقی برای کنترل تابش مستقیم، به کارگیری پرده ها و همچنین افزودن پنجره های جانبی و نواری برای توزیع یکنواخت تر نور در عمق کلاسها است. در نهایت، نتایج این مطالعه تاکیدمیکند که با بهینه سازی مولفه های ادراکی نور روز، میتوان ضمن کاهش نیاز به نور مصنوعی و حرکت به سمت معماری پایدار، کیفیت محیط آموزشی و در نتیجه سلامت روانی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان را به طور چشم گیری بهبود بخشید.
|
|
کلیدواژه
|
معماری فضاهایآموزشی، نور روز، مولفههای ادراکی، راهکارهای معمارانه، مدرسه سمای بجنورد
|
|
آدرس
|
دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند, دانشکده معماری, گروه هنر و معماری, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند, دانشکده معماری, گروه هنر و معماری, ایران, موسسه آموزش عالی خاوران مشهد, گروه معماری, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
sm.madahi@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
optimization and analysis of perceptual components of daylight in educational spaces (case study: samay girls' school, bojnourd azad university)
|
|
|
|
|
Authors
|
mirzaei reza ,mohammadzadeh sahar ,maddahi mehdi
|
|
Abstract
|
daylight is a fundamental architectural element that critically influences spatial quality, psychological well-being, and user performance. as a natural resource, it directly impacts human biological rhythms and emotional states, while also shaping the perception of architectural components such as color, form, and texture. in educational environments, where students spend a significant portion of their day, the quality of lighting is of paramount importance. inadequate or poorly designed daylighting can lead to significant issues, including reduced concentration, visual fatigue, glare, and uneven light distribution, all of which adversely affect students’ health and academic achievement. despite its recognized importance, many existing educational facilities fail to effectively harness natural light. this research, therefore, aims to analyze and optimize the perceptual components of daylight in educational spaces, proposing architectural strategies to enhance the quality of the learning environment. this study adopts an applied research approach using a descriptive-analytical method, focusing on the sama girls’ school in bojnourd, iran, as a case study. data was collected through library research and a comprehensive field survey. the primary data collection instrument was a questionnaire distributed to a statistical population of 450 architectural experts specializing in educational space design. the collected data were analyzed using descriptive and inferential statistics with spss version 24. furthermore, structural equation modeling (sem) and confirmatory factor analysis (cfa) were employed to validate the conceptual model and examine the causal relationships among four key dimensions: individual-attitudinal, structural-human, economic, and cultural-educational. the findings revealed that the daylighting performance at the case study school is “conservative” and requires significant optimization. the analysis indicated an uneven distribution of natural light within key areas like classrooms, leaving deeper parts of the rooms inadequately illuminated. based on these results, specific architectural solutions were proposed to enhance daylighting. these strategies include installing horizontal canopies to control direct solar radiation and prevent glare, using appropriate curtains for light modulation, and incorporating side and strip windows to ensure a more uniform distribution of light throughout the space. in conclusion, this study demonstrates that a meticulous, science-based approach to optimizing the perceptual components of daylight can lead to a substantial improvement in the educational environment. such interventions not only foster student health and concentration but also reduce reliance on artificial lighting, contributing significantly to energy efficiency and the principles of sustainable architecture.
|
|
Keywords
|
architecture of educational spaces ,daylight ,perceptual components ,architectural solutions ,samai bojnoord school
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|