تبیین الگوی کالبدی و فضایی در پلان‌های مساجد تاریخی هرمزگان

ساختار بافت های تاریخی متشکل است از سازمان فضایی و بافت پیاده مدار مسیرهای حرکتی واجد الگو، فضاهای دارای عملکرد گوناگون و ابنیه تاریخی که این ساختارها در حقیقت مشخص کنندهی الگوی کالبدی فضایی میباشند الگوی -کالبدی فضایی مساجد تاریخی هرمزگان از جهت نوع ،پلان ورودی جهت قبله و... موضوعاتی هستند که در پژوهش حاضر مدنظر می.باشند پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سوال است چگونه و با چه معیارهایی میتوان الگوهای کالبدی و فضایی پلانهای مساجد تاریخی استان هرمزگان را تبیین کرد؟ این پژوهش با ماهیت کیفی و از روش توصیفی تحلیلی بهره گرفته است در فرایند ،آن با استفاده از گونه شناسی بر حسب الگوهای فرمی و فضایی و عناصر (کالبدی مساجد هرمزگان موردبررسی قرار گرفته اند برای این منظور جمع آوری اطلاعات از طریق مطالعات اسنادی و برداشت و بازبینی از مساجد هرمزگان و استفاده از داده های سازمانی میراث فرهنگی در نمونهها انجام پذیرفته است تعیین حجم نمونه بر اساس موارد با ارزش و ثبت شده در اداره میراث فرهنگی شهر بندرعباس تعیین گردید که تعداد آنها 13 مورد بوده است به منظور تدقیق گونه شناسی الگویی مورد نظر در این پژوهش از نظریات متخصصان در دو مرحله استفاده گردید که در مرحله اول با تحلیل محتوای مصاحبه ها و در مرحله دوم با بهرهگیری از تکنیک دلفی کدها دسته بندی شد و نمرات صاحب نظران به هر یک از کدها تبیین گشت در نهایت این نتیجه حاصل گردید که با استفاده از معیارهای (1 ویژگیهای کالبدی (2 تزئینات (3 فرم پلان (4 فرم حیاط (5 جهت گیری قبله و محراب (6 فرم ورودی ( جهت ورودی مسجد نسبت به محراب و قبله میتوان الگوهای کالبدی و فضایی پلانهای مساجد تاریخی استان هرمزگان را تبیین کرد که با بررسی تمامی این معیارها نتایج به دست آمده در نمونه های موردبررسی ارائه گردید.

explanation of the architectural and spatial pattern in the plans of the historical mosques of hormozgan

the structure of historical contexts comprises spatial organization and pedestrian context, movement paths with patterns, spaces with various functions, and historical buildings. these elements define the physical spatial pattern. the current research focuses on the physical spatial patterns of historical mosques in hormozgan, considering aspects such as type of plan, entrance, and qibla direction. the primary question this research seeks to answer is: how and by what criteria can the physical and spatial patterns of the plans of historical mosques in hormozgan province be explained? this qualitative research employs an analytical descriptive method. through typology (in terms of formal and spatial patterns and physical elements), the mosques of hormozgan have been examined. data collection involved document studies, on site reviews of hormozgan mosques, and utilization of cultural heritage organizational data. the sample size, determined by valuable and registered cases in the cultural heritage department of bandar abbas, consisted of 13 mosques. to verify the typology of the target model, expert opinions were gathered in two stages. in the first stage, codes were categorized through content analysis and interviews. in the second stage, the delphi technique was used to obtain experts' scores for each code. the research concluded that the physical and spatial plans of the historical mosques of hormozgan province can be explained using the following criteria: 1) physical features, 2) decorations, 3) plan form, 4) courtyard form, 5) qibla and altar orientation, 6) entrance form, and 7) the direction of the mosque entrance relative to the mihrab and qibla. the results of this examination were presented for the studied samples