واکاوی مدل‌های ارتقا نواحی بازمانده از توسعه با تاکید بر تجربه های جهانی

در هزاره سوم چالش های مرتبط با نواحی بازمانده از توسعه به یکی از ابربحران های شهری بدل گشته که چاره جویی و کندوکاو برای ساماندهی و حل آن در دستور کار سیاست گذاری و مدیریت شهری، منطقه ای و ملی قرار دارد. آمریکا، چین و کشورهای سوسیالیستی اروپا از جمله جوامع پیش رو در این زمینه هستند که تعدد و کثرت برنامه های آن ها مورد توجه بسیاری از اندیشمندان قرار گرفته است. این کشورها طیف وسیعی از برنامه ها را بخصوص بعد از جنگ جهانی دوم در دستور کار قرار داده اند بر همین اساس این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و به صورت کتابخانه ای و با درک اهمیت این مساله و چالش های روبه تزاید شهری در ایران درصدد صورت بندی و تحلیل و بررسی این برنامه ها است تا از یک سو موجب غنای علمی این مباحث در داخل کشور شود و از سوی دیگر ساختار اجرایی آن ها را استخراج نماید. نتایج پژوهش که بر پایه نه برنامه اجرایی است نشان می دهد که ابتکار عمل های بخش دولتی (و بخصوص دولت های محلی) و بهره گیری از استعدادهای بخش خصوصی از اصلی ترین محرک های بازآفرینی نواحی بازمانده از توسعه با تاکید بر مناطق حاشیه نشین، راکد و بافت فرسوده است و در تمامی مدل های ارتقا؛ توسعه از بالا (بخش دولتی و خصوصی و گاها نهادهای غیرانتفاعی) و توسعه پذیری از پایین (ساکنان محلی) رخ داده است و حتی رویکردهای مشارکتی بر پایه ظرفیت اجتماعات محلی کمتر مورد توجه قرار دارد. ساختار اجرایی مدلهای توسعه نواحی محروم شام پنج رکن اساسی )تامین مالی، ساخت، احراز صلاحیت،نظارت و واگذاری) است که در میان بازیگران و کنشگران تقسیم کار مشخصی وجود دارد و بر پایه آن علاوه بر مشارکت گیری از همه نهادهای متولی توسعه، بار هزینه های توسعه نیز کاهش می یابد.

examining development models of underdeveloped areas with emphasis on global experiences

in the third millennium, the challenges related to the areas left behind from development have become one of the urban crises, which finding a solution to organize and solve it is on the agenda of urban, regional and national policy and management. america, china, and the socialist countries of europe are among the leading societies in this field, whose many programs have attracted the attention of many thinkers. these countries have put a wide range of programs on the agenda, especially after the second world war, on this basis, this research is going to be analyzed with a descriptive analytical method and in a library form and with the understanding of the importance of this issue and the increasing urban challenges in iran. and the review of these programs is to, on the one hand, bring about the scientific richness of these topics inside the country, and on the other hand, to extract their executive structure. the results of the research, which is based on nine executive programs, show that the initiatives of the public sector (and especially local governments) and the use of the talents of the private sector are among the main factors in the regeneration of the areas that have not been developed, with an emphasis on the marginal, stagnant and the texture is worn and in all upgrade models; development from the top (public and private sector and non profit organizations) and development from the bottom (local residents) have occurred. and even participatory approaches based on the capacity of local communities are less considered.