|
|
|
|
بررسی هندسه پنجضلعی درمعماری مساجد سنتی (سلجوقی تا صفوی) شهر تبریز
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
ادریسی خسروشاهی نازیلا ,قیاسی جعفر
|
|
منبع
|
طراحي و برنامه ريزي در معماري و شهرسازي - 1403 - دوره : 2 - شماره : 3 - صفحه:86 -103
|
|
چکیده
|
بیان مسئله: مقاله حاضر در رابطه با تحلیل هندسی و طراحی مساجد در اعصار مختلف بر مبنای ساختار هندسه ی پنج ضلعی می باشد. مساجد شهر تبریز که در دوره ها و ادوار متفاوت تاریخی ساخته شده اند جهت مطالعه و بازخوانی هندسه پنج ضلعی انتخاب شده اند. معماری بناهایی با عظمت و البته جذاب در نگاه نخست، خبر از آگاهی سازندگان آن به علوم مختلف زمانه خود از جمله هندسه و ریاضی می دهد. آنچه که در این مطالعه درصدد یافتن پاسخی برآن هستیم این است که آیا در طراحی و ساخت مساجد سلجوقی تا صفوی در شهر تبریز از هندسه پنج ضلعی بهره گرفته شده است و آیا این استفاده در تمام دوره ها یکسان هست یا اینکه در دوره خاصی غالبیت این هندسه به وضوح خود را نشان می دهد. اهمیت و ضرورت پژزوهش: مسجد تنها نمونه از انواع بناهای تاریخی ایران هست که معماران و هنرمندان همواره سعی میکردند بهترین تجربه ها وابتکارهای خود را درآن به کارگیرند تا عالی ترین نمونه های معماری راخلق کنند.به همین سبب بسیاری از دگرگونی های ساختاری در معماری سنتی ایران را میتوان در ساختمان مساجد مشاهده کرد. اگرچه ما نمی توانیم به معماری گذشته با تمام کمال و اصول خلاق آن بازگردیم،لیکن شناخت مکاتب ،امری ضروری میباشد . روش تحقیق:این مقاله با روش ﺗﻮﺻﻴﻔﻰ- ﺗﺤﻠﻴﻠﻰبه بررسی هندسه پنج ضلعی درمعماری مساجد سنتی تبریز پرداخته است. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق، چه به صورت مطالعه هندسی و چه مطالعه آماری، در بین هشت مسجد انتخاب شده در این شهر، حاکی از غالبیت هندسه پنج ضلعی در دوران صفوی و در بین چهار مسجد از مساجد نامبرده دارد.
|
|
کلیدواژه
|
هندسه، پنجضلعی، معماری، طراحی، مساجد سنتی، تبریز
|
|
آدرس
|
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز, مرکز سردرود, گروه معماری, ایران, دانشگاه معماری و ساختمان آذربایجان, گروه معماری, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
jafar.giyasi@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
investigating of of pentagonal geometry in the architecture of traditional mosques (seljuk to safavid) in tabriz
|
|
|
|
|
Authors
|
edrisi khosroshahi nazila ,ghiasi jafar
|
|
Abstract
|
the application of geometric patterns in iranian art and architecture has a long history. the design of geometric motifs, especially after islam, has been employed to determine the dimensions of the structures and to obtain the desired proportions. the design of the structure is basically based on regular geometric shapes and their combinations, and among these shapes, regular pentagons play a more aesthetic role. the present study distinguishes and deals with the geometric analysis of mosques’ design and optimization in different periods of time which was performed on the structure of pentagon geometry. the mosques of tabriz, built in different historical periods, were selected to study the adaptation of pentagonal geometry to the structure of mosques. the majesty and aesthetics of the buildings indicates that the architectures have skills on various sciences, including geometry and mathematics. looking closely to the eight mosques from the seljuk to the safavid periods in tabriz shows that the main problem in this study is adapting the pentagonal geometry to the structure of the mosque, both in plan and elevation.furthermore, it will be investigated whether the pigeon geometry is used in the same way in all eras or whether the predominance of this structure can be determined in specific eras.the results show that the design and construction of the four mosques including (saheb-al-amr, kabood, zahiriyeh, haj safar ali) have been employed the pentagon geometry effectively in both plan and elevation. the other mosques did not adapt the pentagon geometry. with reference to the era of the mosques which has the conformity with the pentagon geometry, it is clear that the safavid architectures have been applied the pentagon geometry more effective and prevailing than the other periods.
|
|
Keywords
|
geometry ,pentagon ,architecture ,design ,mosques ,tabriz
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|