تجمع فلزات سنگین در گونه گنجشک خانگی در پارک‌های شهر تهران

با افزایش ورود آلاینده‌ها به محیط، تجمع فلزات سنگین در بافت‌های زنده دیده می‌شود. پایش زیستی روشی برای برآورد انتقال فلزات سنگین از محیط به زنجیره غذایی و بافت‌های زنده می‌باشد.هدف از این تحقیق تعیین توانایی بافت پر گنجشک خانگی بعنوان پایشگر آلاینده‌ها در محیط شهری می‌باشد. گنجشک خانگی در بسیاری از شهر‌ها پراکنش قابل توجهی دارد. در این پژوهش تجمع فلزات سنگین در بافت عضلانی و پر گنجشک خانگی در پارک‌های مختلف شهر تهران اندازه‌گیری شده است. از پر گنجشک‌های پارک‌های نیاوران، ساعی، ملت، لاله، طالقانی، فدک، شهر و یادمان نمونه‌برداری شده است. جمع‌آوری پر‌ها از نزدیکی آشیانه‌ها صورت گرفت. اندازه‌گیری تجمع فلزات سنگین با استفاده از دستگاه icp انجام گرفت. پهنه‌بندی تجمع فلزات سرب، کروم و کادمیم به روش idw در نرم‌افزار gis انجام شد. تحلیل آماری با استفاده از نرم‌افزار spss انجام شد. تجمع غلظت فلزات سنگین در پر گنجشک‌ها، در پارک شهر ni> zn > cu > cr > fe> mn ، در پارک ملت zn > cr > fe >cu >mn >co>ni ، در پارک فدک fe > ni > zn > cr > cu > mn >al، در پارک ساعی hg > zn > cu > fe > ni > co، در پارک لاله ni > zn > cr > cu > fe > mn ، در پارک نیاوران fe > zn > cr > mn > cu > ni> co ، در پارک طالقانی ni> zn > fe >cr > cu >cd و در پارک یادمان بصورت fe> mn > cu > cr >zn > al > ni>cd بود است. در پارک‌های مختلف میزان تجمع متفاوت است که این مساله را می‌توان به موقعیت جغرافیایی و رژیم غذایی نسبت داد. با توجه به فاصله به مراکز پرتردد و بزرگراه‌ها میزان تجمع آلاینده‌های ناشی از ترافیک بیشتر می‌شود.

accumulation of heavy metals in house sparrow species in the parks of tehran city

with the increase of pollutants entering the environment, the accumulation of heavy metals is seen in living organisms. biomonitoring is a method to estimate the transfer of heavy metals from the environment to the food chain and living tissues. the aim of this research is to determine the ability of house sparrow feather tissue as a pollutant indicator in the urban environment. the house sparrow has a significant distribution in many cities. in this research, the accumulation of heavy metals in the muscle tissue and feathers of house sparrows was measured in different parks of tehran. the sparrow feathers of niavaran, sai, mellat, laleh, taleghani, fadak, shahr and yadman parks were sampled. feathers were collected around the nest. heavy metal accumulation was measured using an icp device. zoning of the accumulation of lead, chromium and cadmium metals was done by idw method in gis software. statistical analysis was done using spss software. accumulation of heavy metal concentration in sparrow feathers, in shahr park ni> zn > cu > cr > fe> mn, in mellat park, zn > cr > fe >cu >mn >co>ni, in fadak park fe > ni > zn > cr > cu > mn >al, in sai park; hg > zn > cu > fe > ni > co, in lale park ni > zn > cr > cu > fe > mn, in niavaran park; fe > zn > cr > mn > cu > ni > co, in taleghani park ni> zn > fe >cr > cu >cd and in yadman park as fe > mn > cu > cr > zn > al > ni > cd. in different parks, the amount of accumulation is different, which can be attributed to the geographical location and diet. according to the distance to high traffic centers and highways, the accumulation of pollutants caused by traffic increases.