مطالعه تطبیقی تاثیر گفتمان‏های انقلاب اسلامی حاکم بر کابینه‏‌های احمدی‌‏‏نژاد و روحانی بر سیاست خارجی ایران

با اینکه مولفه‌های خارج از کنترل حلقۀ محدود قوۀ مجریه نقش بسزایی در سیاست‌گذاری خارجی دولت‌ها ایفا می‌کند، گفتمان‌ها و به عبارت بهتر خرده گفتمان‌های حاکم بر قوۀ مجریه نیز در شکل‌گیری تصمیمات و به‌ویژه شیوۀ اجرای سیاست خارجی حائز اهمیت فراوان هستند. محور مقالۀ حاضر مطالعۀ سیاست خارجی دولت جمهوری اسلامی ایران طی شانزده سال تحت تاثیر خرده گفتمان‌های حاکم بر دستگاه اجرایی کشور در دوران ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد و روحانی و شناسایی و تحلیل ابعاد تحول گفتمان سیاست خارجی است. پرسش مقاله این است که بازتاب نظام معنایی کابینه‌های نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم بر مولفه‌های سیاست خارجی ایران طی دوره‌های مذکور چه بوده است. مطابق نتایج، گفتمان اصول‌گرایی عدالت‌محور در کابینۀ احمدی‌نژاد با تهییج افکار عمومی در داخل و ترویج باور ناعادلانه بودن نظم بین‌المللی به اتخاذ رویکرد هماوردی با نظام بین‌الملل در سیاست خارجی ایران منجر شد. حمایت از تودۀ فرودست دال مرکزی گفتمان، در مقابل گفتمان اعتدال‌گرایی حاکم بر کابینۀ روحانی با تعمیم اصل تعادل و توازن از محیط داخلی به محیط بین‌المللی به تدوین رویکرد عمل‌گرایی در سیاست خارجی ایران انجامید. پژوهش حاضر با وام‌گیری از نظریۀ تحلیل گفتمان لاکلا و موف، به واکاوی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد.

a comparative study of the influence of the discourses of the islamic revolution ruling the ahmadinejad and rouhani cabinets on iran's foreign policy

although the components outside the control of the limited circle of the executive branch play a significant role in the foreign policy of governments, the discourses and in other words the sub-discourses governing the executive branch are also very important in the formation of decisions and especially the way of implementing foreign policy. the focus of this article is to study the foreign policy of the government of the islamic republic of iran during sixteen years under the influence of the sub-discourses governing the country's executive system during the presidency of mr. ahmadinejad and mr. rouhani and to identify and analyze the dimensions of the evolution of the foreign policy discourse. the question of the article is what was the reflection of the semantic system of the ninth and tenth, eleventh and twelfth cabinets on the components of iran's foreign policy during the mentioned periods. according to the results, the discourse of justice-oriented fundamentalism in the ahmadinejad cabinet led to the adoption of an approach of reconciliation with the international system in iran's foreign policy by stimulating public opinion inside and promoting the belief that the international order is unfair. the support of the inferior masses, the central sign of the discourse, in contrast to the moderate discourse ruling the rouhani cabinet, by generalizing the principle of balance and balance from the domestic environment to the international environment, led to the formulation of a pragmatism approach in iran's foreign policy. borrowing from the discourse analysis theory of lacla and moff, the present research examines the foreign policy of the islamic republic of iran.