واکاوی کیفی مختصات ایدئولوژی در دستگاه فکری دکتر علی شریعتی بر اساس چشم انداز آرنتی

هانا آرنت فیلسوف سیاسی تاثیرگذار تعریفی نوآورانه و بدیع از عناصر توتالیترِ تشکیل‌دهنده‌ی «ایدئولوژی» و کاربُرد آن‌ها توسط جنبش‌های سلطه‌گر و به طور ویژه توتالیتر ارائه می‌دهد. به گمان بعضی از روشنفکران توانایی ساخت دستگاهی ایدئولوژیک از دین اسلام و به خصوص مذهب شیعه موتور حرکت جنبش مردمی در انقلاب اسلامی 57 بوده است. در این میان دکتر علی شریعتی در ایدئولوژیک کردن دین و ساخت دستگاه ایدئولوژیک از مذهب شیعه نقشی تعیین کننده داشته است. مسئله اصلی پژهش حاضر این است که با بررسی عناصر ایدئولوژی و جنبش توتالیتر در کتاب سیستم توتالیتر هانا آرنت ، میزان انطباق و عدم انطباق آن را با مسئله‌ی ایدئولوژک کردن دین در دستگاه فکری شریعتی بررسی کنیم؟ در این پژوهش از روش تطبیقی-تحلیلی جهت کشف نکات اشتراک و افتراق دو محقق مورد استفاده شده است .نتایج پژوهش نشان میدهد پروژه فکری شریعتی هرچند در لحظه تاسیس مطابقت ساختاری با جنبش های مدرن تمامیت خواه آرنتی دارد، اما در لحظه پراتیک سیاسی ،متون شریعتی جایگاهی دوگانه و متنقاضی را از نقطه نظر اجتماعی تالیف و نقطه نظر کاربست سیاسی فرا می‌خواند .

qualitative analysis of ideology coordinates in dr. ali shariati's intellectual system based on arendt's perspective

the influential political philosopher hannah arendt offers an innovative and novel definition of the totalitarian elements that make up ideology and their use by dominant movements and specifically totalitarian ones.according to some intellectuals, the ability to build an ideological system from the islamic religion, especially the shia religion, was the engine of the popular movement in the 1957 islamic revolution.. in the meantime, dr. ali shariati has played a decisive role in ideologicalizing religion and building an ideological system from the shiite religion.the main problem of the present project is to examine the elements of totalitarian ideology and movement in hannah arendt's book the totalitarian system, and examine the extent of its conformity and non-conformity with the issue of ideologizing religion in shariati's intellectual system.in this research, the comparative-analytical method was used to discover the points of commonality and difference between the two researchers.in the moment of political practice, shariati's texts call for a dual and conflicting position from the social point of authorship and the point of political application