فقدان رهبری در نسل پنجم انقلاب‌ها؛ عامل پیروزی یا شکست انقلاب

هدف مقاله حاضر بررسی و مقایسه مولفه نقش رهبری در انقلاب‌های نسل پنجم نسبت به نقش این مولفه در چهار نسل قبل است. نظریات انقلاب، چهار نسل را پشت سر گذاشته‌اند؛ اما امروزه باوقوع انقلاب‌هایی با ویژگی‌های متفاوت از چهار نسل پیشین، سخن از نسل پنجم انقلاب‌ها به میان آمده است.از آنجا که رهبران فکری و سیاسی در انقلاب‌های گوناگون به ویژه انقلاب‌های بزرگ در به سرانجام رساندن آنها نقش داشته و نقشه مسیر انقلاب و انقلابیون را مشخص نموده‌اند؛ لذا بررسی این مولفه در جهت تشخیص میزان موفقیت انقلاب‌ها با توجه به وجود و فقدان نقش رهبری در آنها حائز اهمیت است. بدین ترتیب سوال اصلی پژوهش حاضر این است که مولفه نقش رهبری در انقلاب‌های نسل پنجم از چه جایگاهی برخوردار است؟ برای پاسخ به این سوال، از روش تحلیل اسنادی که از انواع روش‌های کیفی است استفاده شده است. به همین منظور ابتدا در بحث مبانی نظری نسل‌های مختلف نظریات انقلاب به طور خلاصه ارائه می‌گردد. سپس ویژگی‌ها و مولفه‌های انقلاب‌های نسل پنجم مورد بررسی قرار می‌گیرد. به طور کلی می‌توان گفت؛ انقلاب‌های نسل پنجم از یک سو فاقد ویژگی‌هایی چون رهبری، ایدئولوژی و سازماندهی بوده و از سوی دیگر از ویژگی‌های جدیدی چون کنش جمعی همراه بسیج توده‌ای با بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی برخوردار هستند. می‌توان گفت یکی از مولفه‌هایی که در موفقیت یا عدم موفقیت انقلاب‌ها نقش بسزایی دارد، نقش رهبری است. لذا نمی‌توان فقدان نقش رهبری را در ناکامی انقلاب‌های نسل پنجم و در نهایت عدم بروز انقلاب‌های بزرگ و پیروز در جوامع ملتهب را نادیده گرفت.

lack of leadership in the fifth generation of revolutions، the factor of victory or defeat of the revolution

the purpose of this article is to investigate and compare the role of leadership in the revolutions of the fifth generation. the main question of the current research is، what is the position of the role of leadership in the revolutions of the fifth generation? to answer this question، the document analysis method، which is one of the qualitative methods، has been used. for this purpose، first، different generations of revolution theories are briefly presented. then the characteristics and components of the fifth generation revolutions are examined. in general، it can be said; on the one hand، fifth generation revolutions lack characteristics such as leadership، ideology، organization، and on the other hand، they have new characteristics such as collective action with mass mobilization using social networks and virtual space. therefore، it is impossible to ignore the lack of leadership rolein the failure of fifth generation revolutions and ultimately the lack of great and victorious revolution in inflamed societies.