نظریه فرایندی انقلاب اسلامی از منظر اندیشه محمدجواد باهنر

اندیشمندان مسلمان با توجه به مبانی نظری و آموزههای دینی، دیدگاه متمایزی نسبت به مقولۀ انقلاب دارند. متفکران انقلاب اسلامی نسبت به مسئله مفهوم و مراحل انقلاب توجه داشته و هرکدام برای تکامل انقلاب، مراحل مختلفی را ذکر کردند که این الگوهای فرایندی، اهمیت نظریه سیر تکامل انقلاب اسلامی را نشان می دهد. محمدجواد باهنر یکی از متفکرانی است که در آثار خود، فرایندهای انقلاب اسلامی را در پنج مرحله مورد توجه قرار داده است. مقالۀ حاضر از نوع کیفی و اکتشافی است که با بهره گیری از روش اسنادی و مطالعات کتابخانه ای مترصد تحلیل و توصیف این سوال اصلی است: مفهوم انقلاب در اندیشۀ باهنر دارای چه بار معنایی است و فرایند تکامل انقلاب اسلامی شامل چه مواردی بود؟ مفروض مقاله به این قرار است که از دیدگاه باهنر، انقلاب اسلامی صرفاً تغییر در نظم سیاسی موجود نیست بلکه فرایندی برای تکامل آرمان های انقلاب در حوزه های مختلف است. یافته های مقاله نشان می دهد از منظر باهنر، انقلاب اسلامی برای تکامل خود نیاز دارد مراحل پنجگانه را به صورت مستمر و آگاهانه طی نماید. نظریۀ تکامل انقلابی باهنر اشاره به این مسئله دارد که دگرگونی در نظم سیاسی مستقر و جایگزینی نظام برآمده از اصول و آرمان های دینی به وسیلۀ افراد جامعه به معنای انقلاب است که محدود به عرصۀ نظم سیاسی نخواهد بود بلکه لازم است در عرصه های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و نهادی شاهد انقلاب باشیم. پدیدۀ انقلاب اسلامی بعد از تحول روحی در جامعه و ایجاد انقلاب سیاسی باید بسترهای انقلاب فرهنگی و سازماندهی داخلی را فراهم آورد و درنهایت صدور ارزش های نوین را فراهم سازد.

the processual theory of the islamic revolution from the perspective of the thought of mohammad javad bahonar

according to the theoretical foundations and religious teachings، muslim thinkers have a different view about the  revolution. the thinkers of the islamic revolution paid attention to the concept and stages of revolution، and each of them mentioned different stages for the evolution of revolution، and these process patterns show the importance of the theory of the evolution of the islamic revolution. mohammad javad bahonar is one of the thinkers who has paid attention to the processes of the islamic revolution in five stages in his works. using analytical-descriptive method، this article aims to answer this main question: what is the meaning of the concept of revolution in the thought of mohammad javad bahonar and what are the main stages in of the evolution of islamic revolution? the main hypothesis of the article is that، from bahoner's point of view، the islamic revolution is not merely a change in the existing political order، but rather a process for the evolution of the ideals of the revolution in various fields. the findings of the article show that، from bahoner's point of view، the islamic revolution needs to provide the foundations for the cultural revolution، internal organization and the exporting the revolution after the spiritual transformation in the society and the creation of the political revolution.