خوانش پست مدرنیسم از تحولات دانش با تاکید بر دیدگاه فوکو و الزامات آن برای عناصر برنامه درسی

پژوهش حاضر باهدف پاسخ به این سوال که نگرش نسبت به دانش چه الزاماتی را برای عناصر برنامه درسی به دنبال خواهد داشت؛ به بررسی تحولات دانش از دیدگاه پست‌مدرنیسم با تاکید بر دیدگاه فوکو پرداخته است. این پژوهش دارای رویکرد کیفی است که با روش مرور نظام‌مند صورت پذیرفت. محیط پژوهش (جامعه آماری) تمام تالیفات و مقالات مربوط به پست‌مدرنیسم، فوکو و برنامه درسی بود که با نمونه گبری هدفمند و با کلمات کلیدی فارسی و انگلیسی از سال 1383 تا 1400 انتخاب شد. یافته‌ها: نشان داده‌اند که در دیدگاه پست‌مدرنیسمی فوکو، آنچه در دوران مدرن هست نه پیشرفت است و نه نشانی از پیدایش پیوندی میان دانش و آزادی بدان‌سان که پیشروان و نمایندگان روشنگری چشم داشته‌اند؛ بلکه پیوند روزافزون دانش و سلطه است. به‌زعم فوکو، هیچ رابطه‌ی قدرتی بدون تشکیل حوزه‌ای از دانش متصور نیست و هیچ‌دانشی هم نیست که متضمن روابط قدرت نباشد از دیدگاه فوکو، این خوانش درزمینه عناصر برنامه درسی منتج به نتایجی از قبیل توجه به تعلیم و تربیت انتقادی و متکثر، درنظرگرفتن آموزش همگانی به‌عنوان بسط فناوری انضباطی، توجه به برنامه درسی به‌عنوان یک جریان سیاسی در مقابل یک فعالیت خنثی و توجه به مکانیسم‌هایی از قبیل نظارت، ردیابی و کمی سازی در تعلیم و تربیت خواهد شد. همچنین. الزامات این نگاه به دانش برای عناصر برنامه درسی، دربرگیرنده مواردی از قبیل توجه به آموزش‌وپرورش انتقادی، تردید در پذیرش محتوای آموزشی به‌عنوان غیر تاریخی، خنثی، جدا از ارزش و قدرت، توجه به تکثر و عدم تمرکز در آموزش‌وپرورش خواهد شد.

postmodernist reading of knowledge developments with an emphasis on foucault's perspective and its requirements for curriculum elements

abstractthe current research aims to answer the question of what requirements the attitude towards knowledge will have for the elements of the curriculum; it has investigated the evolution of knowledge from the point of view of postmodernism withemphasis on foucault's point of view. this research has a qualitative approach that was conducted with a systematic review method. the research environment (statistical society) was all the writings and articles related to postmodernism، foucault، and curriculum، which were selected with a targeted sample and persian and english keywords from 1383 to 1400. findings: they have shown that in foucault's postmodernist view، what is in the modern era is neither progress nor a sign of the emergence of a link between knowledge and freedom، as the pioneers and representatives of the enlightenment envisioned; rather، it is an ever-increasing link between knowledge and mastery. according to foucault، no power relationship can be imagined without forming a field of knowledge، and there is no knowledge that does not include power relations. from foucault's point of view، this reading in the field of curriculum elements leads to results such as paying attention to critical and pluralistic education، considering education generalization as an extension of disciplinary