نقش توسعه مالی در پیوند میان تغییرات اقلیمی و فقر: شواهد تجربی از ایران

ادبیات مربوط به توسعه مالی و کاهش فقر طی دهه‌ی گذشته توجه فزاینده‌ای را به خود جلب کرده است. توسعه مالی از طریق تاثیر مثبت بر رشد تولید ناخالص داخلی (gdp)، به کاهش فقر کمک می‌کند؛ با این حال، تاثیر غیرمستقیم آن بر فقر از مسیر انتشار دی‌اکسیدکربن (co₂) کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به بررسی رابطه‌ی میان توسعه مالی، انتشار co₂ و فقر در ایران می‌پردازد. در این راستا، از تکنیک هم‌انباشتگی ardl برای برآورد یک مدل بر مبنای داده‌های فصلی ایران طی دوره‌ی فصل چهارم 1986 تا فصل چهارم 2023 استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که افزایش شاخص چندبعدی توسعه مالی در بلندمدت به کاهش نسبت جمعیت زیر خط فقر منجر می‌شود و در عین حال، اثر منفی انتشار co₂ بر افزایش فقر را تعدیل می‌کند. در مجموع، نتایج حاکی از آن است که وجود یک نظام مالی کارآمد و توسعه‌یافته نقش کلیدی در کاهش آثار منفی انتشار آلاینده‌ها بر سطح زندگی دارد؛ موضوعی که می‌تواند برای سیاست‌گذاران، به‌ویژه در اقتصادهای در حال توسعه‌ی غنی از منابع طبیعی، حائز اهمیت فراوان باشد.

the complex interplay between financial development, climate change, and poverty: empirical evidence from iran

in recent years, the literature on financial development and poverty reduction has gained increasing attention. financial development contributes to poverty alleviation primarily by fostering gdp growth; however, its indirect role in influencing poverty through carbon dioxide (co₂) emissions has received relatively limited focus. this study investigates the relationship between financial development, co₂ emissions, and poverty in iran. to this end, an ardl cointegration approach is employed to estimate a model using quarterly data from q4 1986 to q4 2023. the findings reveal that a higher multidimensional financial development index reduces the share of the population living below the poverty line in the long run, while also mitigating the adverse effect of co₂ emissions on poverty. overall, the results suggest that an efficient and well-developed financial system plays a crucial role in alleviating the negative welfare impacts of environmental degradation—an insight of particular relevance for policymakers in resource-rich developing economies.