نقش بانک‌ها در راهبری سیاست‌های پولی و تثبیت نرخ سود از مجرای بازار بین‌بانکی

در اقتصاد ایران بار اصلی و عمده تامین مالی خانوار، بنگاه‌های اقتصادی و نیز دولت بر عهده سیستم بانکی است،‌ نقش بانک‌های تجاری در تعیین اهداف غایی سیاست پولی، نحوه اجرای این سیاست و همچنین لحاظ نمودن ملاحظات بانک‌های تجاری در زمینه نرخ سود بانکی، باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. در همین راستا، مقاله حاضر به معرفی و ارائه چارچوب و مدلی برای تعمیق و افزایش اثربخشی و نقش بازار بین بانکی در راستای بهبود جایگاه بانک‌های تجاری در سیاست پولی خواهد پرداخت. بر این اساس،‌ مدلی روزآمد و متناسب با مقتضیات و ویژگی‌های بازار پول و اعتبار ایران معرفی خواهد شد تا از چهار مسیر بر بانک‌ها اثرگذار باشد: (1) بهبود کیفیت معاملات بین‌بانکی و تعمیق بازار در جهت افزایش مراودات بانک‌ها (2) هدایت کامل دولت به استقراض از سیستم بانکی از طریق انتشار اوراق و خروج از تامین مالی غیرمستقیم از طریق بانک‌های دولتی (3)افزایش توان اثرگذاری بانک‌های تجاری بر بانک‌مرکزی در جهت تامین منافع بانک(جلوگیری از تحمیل نرخ‌‌های تکلیفی که خارج از منافع و اهداف کلان بانک تجاری است) و (4) تقویت اثر انتقالی سیاست‌پولی و تغییرات نرخ بهره سیاستی در بازار اعتبارات. بهبود شاخص‌های اعلام شده در این چهار محور می‌تواند به اصلاح حکمرانی در بانک‌های تجاری،‌ بهبود وضعیت نسبت‌های مالی بانک‌ها، اصلاح نوع رابطه بانک‌های تجاری با نهاد دولت و همچنین افزایش اثرگذاری بانک‌ها در اجرا و پیاده‌سازی سیاست‌های پولی کمک نماید.

the role of banks in guiding monetary policies and stabilizing the interest rate through the interbank market

in the iranian economy, the main burden of financing households, business enterprises, and the government rests primarily on the banking system. the role of commercial banks in defining the ultimate objectives of monetary policy, implementing these policies, and incorporating their considerations in the context of banking interest rates must receive increasing attention. in this regard, the present article seeks to introduce and provide a framework and model for deepening and enhancing the effectiveness and role of the interbank market in improving the position of commercial banks within monetary policy. accordingly, an up-to-date model tailored to the requirements and characteristics of the iranian money and credit market will be introduced to influence banks through four channels: (1) improving the quality of interbank transactions and deepening the market to increase banking interactions, (2) directing the government to fully rely on borrowing from the banking system through bond issuance and moving away from indirect financing via state-owned banks, (3) enhancing the capacity of commercial banks to influence the central bank in safeguarding their interests (preventing the imposition of mandated interest rates inconsistent with the objectives and interests of commercial banks), and (4) strengthening the transmission effect of monetary policy and policy interest rate adjustments in the credit market. improvement of the stated indicators across these four dimensions can contribute to reforming governance in commercial banks, enhancing their financial ratios, restructuring the relationship between commercial banks and the government, and increasing the effectiveness of banks in the implementation and execution of monetary policies.