the achievement of some companions in confronting isra'iliyyat: a critique and review

Despite the prophet muḥammad’s (pbuh) prohibition against referring to the people of the book (ahl al-kitāb), some muslims did not refrain from narrating traditions or using their sources. this approach expanded significantly after the prophet’s (pbuh) demise. examining the conduct of his successors in dealing with isra’iliyyat and their transmitters in sunni and shiʿi sources reveals contradictions that necessitate a thorough and comprehensive study. this research employs a library-based method and descriptive-analytical processing. findings indicate that after the prophet’s (pbuh) passing, some companions not only failed to prevent recourse to the people of the book or interactions with narrators of isra’iliyyat but also promoted these fabrications among muslims, advocating the idea of ḥasbunā kitāb allāh. their aim was to reinforce the notion that the quran alone suffices, rendering the prophet’s (pbuh) sunnah unnecessary, by comparing israelite superstitions with prophetic traditions. this move, ostensibly to preserve the political status of the prophet’s (pbuh) successors, had severe negative consequences, including the proliferation of fabricated hadith and the infiltration of isra’iliyyat into quranic exegesis (tafsir). the results demonstrate how political motivations influenced intellectual and doctrinal developments in islamic society. this study also underscores the importance of critically re-examining hadith and historical sources in light of their political contexts. its findings may pave the way for deeper investigations into the role of politico-intellectual currents in shaping islamic foundations and help researchers adopt a more analytical approach to religious texts.

دستاورد برخی از صحابه در مواجهه با اسرائیلیات؛ نقد و بررسی

با وجود نهی پیامبر اکرم(ص) از مراجعه به اهل کتاب، برخی از مسلمانان از نقل روایات و استفاده از منابع آنان خودداری نکردند. این رویکرد پس از رحلت پیامبر(ص) گسترش چشمگیری یافت. بررسی عملکرد جانشینان ایشان در مواجهه با اسرائیلیات و ناقلان آن در منابع فریقین، با تناقض‌هایی همراه است که نیاز به پژوهشی عمیق و جامع را می‌طلبد. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و پردازش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پس از رحلت پیامبر(ص)، برخی صحابه نه تنها از مراجعه به اهل کتاب و برخورد با راویان اسرائیلیات جلوگیری نکردند، بلکه با ترویج این جعلیات در میان مسلمانان، درصدد القای اندیشه «حسبنا کتاب الله» برآمدند. هدف آنان این بود که با مقایسه خرافات اسرائیلی با احادیث نبوی، این تفکر را تثبیت کنند که تنها قرآن کافی است و نیازی به سنت پیامبر(ص) نیست. این اقدام به‌ظاهر برای حفظ جایگاه سیاسی جانشینان پیامبر(ص) صورت گرفت، اما پیامدهای منفی بسیاری داشت، از جمله رواج جعل در احادیث نبوی و نفوذ اسرائیلیات به تفسیر قرآن. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه انگیزه‌های سیاسی می‌تواند بر تحولات فکری و اعتقادی جامعه اسلامی تاثیر بگذارد. این مطالعه همچنین بر اهمیت بازخوانی انتقادی منابع حدیثی و تاریخی با توجه به بسترهای سیاسی شکل‌گیری آنها تاکید دارد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند زمینه‌ساز تحقیقات عمیق‌تری در بررسی نقش جریان‌های سیاسی-فکری در شکل‌گیری مبانی اسلامی باشد و به محققان کمک کند تا با رویکردی تحلیلی‌تر به واکاوی منابع دینی بپردازند.