content analysis of mahdism narrations in the book of baṣāʼir al-darajāt

The book baṣāʼir al-darajāt by muḥammad ibn ḥasan ṣaffār, as one of the oldest surviving sources from the early period of the lesser occultation, can be explored with a mahdism approach. in this source, 37 narrations, without repetition, address the issue of mahdism. since diverse mahdavi topics are evident in these narrations, this research seeks, using the content analysis method, to first identify the main and sub-topics of the mahdism narrations in baṣāʼir al-darajāt and then categorize and analyze the main categories. from examining the collection of narrations, 9 main topics were extracted in the form of 44 concepts; the conduct of imam mahdi (as) in the era of reappearance, the imam's inheritance, the purpose of the reappearance, the imam's companions, and the blessings of the era of reappearance are among the most important topics in this collection of narrations. the central theme of the baṣāʼir al-darajāt narrations refers to the era of reappearance and beyond. this indicates the application of the element of selectivity by muḥammad ibn ḥasan ṣaffār in compiling this work. the existence of some isolated narrations and their lack of transmission until the era of allamah majlisī indicates that these narrations were distant from the common discourse of shia hadith scholars; although the essence of the themes can be traced in other hadith legacies.

تحلیل محتوای روایات مهدوی کتاب بصائر الدرجات

کتاب «بصائر الدرجات » اثر محمد بن حسن صفار به عنوان یکی از قدیمی‌ترین منابع برجای مانده از دوران آغازین غیبت صغرا می‌تواند با رویکرد مهدویت مورد کاوش قرار گیرد. در این منبع، 37 روایت، بدون تکرار به مسئله مهدویت پرداخته است. از آنجا که موضوعات متنوع مهدوی در این روایات به چشم می آید؛ این پژوهش در صدد است با روش «تحلیل محتوا» ابتدا به شناسایی موضوعات اصلی و فرعی روایات مهدوی بصائر پرداخته و سپس مقوله های اصلی را طبقه بندی و تحلیل نماید. ازبررسی مجموع روایات، 9 موضوع اصلی در قالب 44 مفهوم استخراج شدموضوعاتی مانند سیره امام مهدی(عج) در عصر ظهور، میراث بری حضرت، هدف ظهور، یاران امام و برکات عصر ظهور تمرکز ویژه وجود دارد. در ادامه بر اساس تحلیل کیفی مهمترین مقوله این اثر «روایات عصر ظهور» شناخته شد. این رویکرد انحصار گرایی می تواند محصول تفکر اصلی مولف در شناساندن علم ویژه اهل بیت و نزدیک پنداشتن دوره ظهور تفسیر شود. وجود برخی از روایات منفرد و عدم نقل آنها تا دوران مرحوم مجلسی نشان از آن دارد که این دست روایات از گفتمان مرسوم محدثان شیعی به دور بوده است؛ اما اصل مضامین در میراث های حدیثی دیگر قابل پیگیری است. .