the study of al-ḥākim al-nīshābūrī's virtue writing on lady fāṭimah (as) based on critical discourse analysis theory

The book faḍāʼil fāṭimah al-zahrā by al-ḥākim al-nīshābūrī was composed amidst intense religious controversies and opposing discourses surrounding the status of the ahl al-bayt. the present study aims to examine how the position of lady fāṭimah al-zahrā is represented in response to opposing discourses and analyzes the underlying ideological constructs embedded in the linguistic choices and narrations within this work. utilizing norman fairclough’s critical discourse analysis (cda), this research analyzes the text on three levels: description, interpretation, and explanation. on the descriptive level, it explores the linguistic methods and word choices employed by al-ḥākim al-nīshābūrī to emphasize the virtues of lady fāṭimah al-zahrā, with meticulous attention to detail. on the interpretive level, this study examines the social and political contexts of the author’s time and their impact on shaping the book’s discourse. at the explanatory level, it thoroughly analyzes power relations and the author’s endeavors to fortify the status of the ahl al-bayt while countering opposing discourses. the findings indicated that the selection and use of linguistic elements in this book were specifically designed to highlight the elevated status of lady fāṭimah al-zahrā. furthermore, the political, social, and cultural contexts of the samanid and buyid periods significantly shaped the composition of this work. this research sheds light on the intricate interplay between religious and political discourses in islamic history and underscores the pivotal role of the ahl al-bayt within this framework.

بررسی فضائل‌نویسی حاکم نیشابوری درباره حضرت فاطمه(ع) بر اساس نظریه تحلیل گفتمان انتقادی

کتاب «فضائل فاطمة الزهراء (س)» اثر حاکم نیشابوری در فضایی پرتنش و آکنده از نزاع‌های مذهبی و گفتمان‌های مخالف درباره جایگاه اهل‌بیت (ع) نوشته شده است. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی بازنمایی جایگاه حضرت فاطمه(س) در برابر این جریان‌های مخالف و تحلیل ایدئولوژی‌های پنهان نهفته در گزینش‌های زبانی و روایات موجود در این اثر است. با استفاده از تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف، این پژوهش در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین به تحلیل متن پرداخته است. در سطح توصیف، شیوه‌های زبانی و گزینش واژگان حاکم نیشابوری برای برجسته‌سازی فضائل حضرت فاطمه به دقت بررسی شده است. در سطح تفسیر، بافت اجتماعی و سیاسی دوران نویسنده و تاثیرات آن بر شکل‌گیری گفتمان اثر تحلیل می‌شود. در نهایت، در سطح تبیین، روابط قدرت و تلاش نویسنده برای تقویت جایگاه اهل‌بیت(ع) و مقابله با گفتمان‌های مخالف به‌طور جامع مورد بررسی قرار می‌گیرد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که گزینش و کاربرد واژگان در این کتاب به‌طور خاص در جهت برجسته‌سازی جایگاه والای حضرت فاطمه(س) شکل گرفته و بسترهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران سامانیان و آل‌بویه در نگارش این اثر تاثیر بسزایی داشته‌اند. این پژوهش به روشن شدن روابط پیچیده میان گفتمان‌های مذهبی و سیاسی در تاریخ اسلام و نقش موثر اهل‌بیت در این بستر کمک می‌کند.