critical analysis of ninth of rabīʻ narration

In a number of shiʻa hadith sources, there is a narration known as ninth of rabīʻ which refers to the event of the murder of the second caliph on the ninth of rabīʻ al-awwal. unfortunately, this narration, which has also gained the title rafʻi qalam, has been misused by some lesser individuals to justify holding celebrations under the title ʻīd al-zahrā in these days by claiming to dissociate from the enemies of the ahl al-bayt (as). they use the text of the narration to justify certain inappropriate behaviors and statements over three days, considering them permissible. ‘to what extent can such narrations truly possess authority and authenticity?’ the present study, using a critical analysis method, aims to examine this narration. the findings indicated that the mentioned narration is significantly flawed from various source, history, document and content’s perspectives: 1) this narration lacks a credible background in earlier shia sources and its earliest reference can be traced back to the fifth century in a book belonging to the nusayrites sect titled majmūʻ al-aʻyād. this raises the probability that it was fabricated by the nusayrites extremists and transferred to shiʻa sources in the sixth century. additionally, in earlier sources, the name abul khaṭṭāb is mentioned, but this name has been changed to ibn al-khaṭṭāb in later imamiyya sources; 2) the prevailing opinion among historians and most shiʻa scholars is that the murder of the second caliph occurred in late dhul ḥijjah of the 23rd year of hijra, not on the ninth of rabīʻ al-awwal; 3) from a chain of transmission perspective, the narration is mursal (a type of weak narration), and all its primary narrators are unknown and deemed distorted; 4) content-wise, the text of the narration includes discussions such as the assertion of alterations in the quran, the lifting of obligations for three days, and the permissibility of cursing and insulting, all of which contradict the text of the quran, the teachings of the prophet muhammad (pbuh), and the practices of the impeccable imams (as), thereby undermining the principle of preserving the unity of muslims.

تحلیل انتقادی روایت نهم ربیع

در تعدادی از مصادر حدیثی شیعه، روایتی موسوم به «نهم ربیع» حاکی از واقعه قتل خلیفه دوم در روز نهم ربیع‌الاول وجود دارد. شوربختانه این روایت که به«رفع قلم» نیز شهرت یافته، دستاویز برخی افراد کم‌مایه گشته است تا به بهانه برائت از دشمنان اهل‌بیت(علیهم‌السلام) در این ایام جشن‌هایی با عنوان «عیدالزهراء» برگزار کنند و با اتکا بر متن روایت در طول سه روز، انجام برخی رفتارها و گفتارهای ناشایست و خلاف شرع را روا بشمارند. واقعاً این‌گونه روایات تا چه اندازه می‌تواند ازحجیت و صحت برخوردار باشد؟ در پژوهش حاضر به منظور حل این مساله، با اتخاذ روش تحلیل انتقادی، این روایت واکاوی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد روایت مزبور از جهات مختلف: منبع‌شناختی، تاریخی، اسنادی و محتوایی، با ایراداتی جدی روبروست؛ از جمله: 1) این روایت فاقد پیشینه معتبر در منابع متقدم شیعی است و قدمت آن‌ در نهایت به قرن پنجم و کتابی متعلق به فرقه نُصَیریّه به نام مجموع الاعیاد می‌رسد. این امر، احتمال وضع آن توسط غلات نُصَیری و انتقال آن به منابع شیعی در قرن ششم را قوت می‌بخشد. علاوه بر اینکه در منابع اولیه نام «ابو‌الخطاب» ذکر شده است ولی این نام در منابع متاخر امامیه، به «ابن‌الخطاب» تغییر یافته است؛ 2) ‌نظر قاطبه مورخان و اکثر علمای شیعه بر این است که زمان وقوع قتل خلیفه دوم، اواخر ذی‌الحجه سال23 هجری است، نه نهم ربیع‌الاول؛ 3) از نظر سندی، روایت مرسل و راویان اصلی آن همگی مجهول و محرَّف‌اند؛ 4) از نظر محتوایی، متن روایت مشتمل بر مباحثی اعم از تصریح بر تحریف قرآن، رفع تکلیف تا سه روز و مباح دانستن سبّ و دشنام است که همگی با نص قرآن، سنت پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و سیره معصومان(علیهم السلام) مغایرت داشته و بر اصل صیانت از وحدت مسلمانان خدشه وارد می‌سازد.