validating of belief in luminous bodies of impeccable imams in narrative sources of farīqayn (shia and sunni); a case study: belief in the absence of shadow

In narrative sources and sirah books, numerous narrations about the physical characteristics of the impeccable imams have been reported. in some of them, there are narrations indicating denial of their physicality. among these narrations, there are reports in which the existence of a shadow for the imams has been denied. in other words, when the prophet and imams were in front of light, they had no shadow. the narrators of these hadiths have considered this characteristic as a part of the miracles and virtues of the imams, attributing it to their being of light, as mentioned in other narrations. the narrations transmitted in sunni sources are without sanad. in the narration chain of some shia narrations, there are unknown narrators and sometimes even exaggerators (ghulāt). according to the fiqh al-hadith science, these hadiths face various challenges. asserting this belief contradicts the quran, which explicitly describes the prophet as a human being like others and only distinguishes him in receiving revelation. this fundamental weakness is also evident from a rational perspective, as a permanent feature for a physical being with physical needs such as food, sleep, etc., which are mentioned in the impeccable imams' definite sirah, is not acceptable. the imams' being of light, emphasized in the quran and hadiths, refers to their giving illumination in darkness and guidance towards perfection, just as it applies to god. therefore, the luminosity of the impeccable imams does not imply their non-physicality. finally, disregarding the weakness of the narration chain and the content, it can also be suggested that the lack of shadow for the impeccable imams is a metaphor for their exalted status and does not refer to their physical body. the present study, using a descriptive-analytical method and with a critical approach, examines the narrations indicating the absence of a shadow for the impeccable imams in the sources of both sects, utilizing library sources.

اعتبارسنجی باور به ابدان نورانی برای معصومین در منابع روایی فریقین؛ مطالعه موردی: باور به فقدان سایه

در منابع روایی و نیز کتب سیره، روایات متعددی پیرامون مختصات ظاهری معصومین(ع) نقل شده‌ است. در برخی از این منابع، روایاتی دال بر نفی جسمانیت آن‌ها وجود دارد. از جمله این روایات، گزارش‌هایی است که در آن‌ها وجود سایه برای معصومین(ع)، نفی شده است. به‌عبارتی زمانی که پیامبر و امامان معصوم(علیهم السلام) در مقابل نور، قرار می‌گرفتند، سایه‌ نداشتند. ناقلان این روایات، این ویژگی را در زمره معجزات و کرامات ایشان به‌شمار آورده و آن را نتیجه «نور بودن» آنها دانسته‌اند که در روایات دیگری به آن تصریح شده ‌است. روایات منقول در منابع اهل سنت فاقد سند هستند. در سند برخی روایات شیعه نیز راویانی مجهول و گاه اهل غلوّ وجود دارد. از نقطه‌نظر فقه‌الحدیثی، این روایات با چالش‌های متعددی مواجه‌اند. عرضه این باور بر قرآن کریم که صراحتاً پیامبر را بشری مانند دیگران توصیف کرده و تمایز او را صرفاً در دریافت وحی دانسته است، ضعفی بنیادین متوجه این روایات می‌کند. از نظر عقلی نیز این باور آن‌هم به‌عنوان یک ویژگی دائمی برای جسمی که نیازهای جسمانی‌ای چون نیاز به غذا، خواب و ... دارد که در سیره قطعی معصومین(ع) نقل شده، قابل پذیرش نیست. نوربودن معصومین(ع) که در قرآن و روایات مورد تاکید قرار گرفته، ناظر بر روشنی‌بخشی آن‌ها در ظلمات و هدایت به سوی کمال است چنان‌که برای خداوند هم همین معنا را افاده می‌کند. بنابراین نورانیت معصومین(ع) به معنای غیرجسمانی بودن آن‌ها نیست. در نهایت با نادیده‌انگاشتن ضعف سندی و محتوایی، این احتمال را نیز می‌توان مطرح کرد که سایه‌نداشتن معصومین کنایه از همتانداشتن آن‌هاست و ناظر بر جسم آن‌ها نیست. مقاله حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و با رویکرد انتقادی به بررسی روایات دال بر فقدان سایه برای معصومین در منابع فریقین می‌پردازد.