نقد ترجمه های معاصر آثار ژول ورن با تکیه بر تحلیل توزیعی آراء هریس

امروزه براساس فهرست منتشر شده از سوی یونسکو، ژول ورن به عنوان یکی از پنج نگارنده پر ترجمۀ جهان رتبه‌بندی شده و آثارش بیش از هر نویسندۀ فرانسوی دیگری به زبان فارسی ترجمه شده است. ترجمۀ آثار او به‌سبب شیوۀ نگارش وی در دوران مختلف، نظر مترجمان زیادی را به خود جلب کرده است که می‌توان از عنایت‌الله شکیباپور به عنوان مترجم آثار زیادی از این نویسنده به زبان فارسی نام برد. مهمترین ویژگی ترجمه‌های شکیباپور از آثار این نویسنده این است که مخاطبان در مقایسه با ترجمه‌های قدیمی به صورتی منسجم با نخستین آثار علمی– تخیلی جهان از خلال ترجمه‌های معاصر آشنا می‌شوند. در این پژوهش سعی بر آن است تا با نگاه زبانشناسی ساختاری، نمونه‌هایی از ترجمه‌های آثار ژول ورن با تکیه بر تحلیل توزیعی زلیگ هریس مورد بررسی قرار گیرد. بدون شک روابط موجود میان واژه‌ها و ارتباط یک عنصر زبانی با سایر عناصر تشکیل‌دهندۀ زبان، نقش ویژه‌ای در ساخت معنا دارد؛ لذا در ترجمه کمترین جابجایی در اجزای جمله می‌تواند تغییراتی در پیام در زبان مقصد ایجاد کند. در این راستا در این جستار واحد‌های معنایی را در ترجمه‌ فارسی مورد مطالعه قرار می‌دهیم، تا فرایند ترجمه را با توجه به روابط بن‌مایه‌های زبانی تبیین کنیم. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد این عناصر بر اولویت‌های نقش‌مند مترجم و به لحاظ کمی و کیفی بر محصول زبانی که همان متن مقصد است، تاثیر می‌گذارد.

critique of contemporary translations of jules verne's works inspired by harris's distributional analysis

today, according to unesco's published list, jules verne holds a prestigious position as one of the world's five most translated authors and he has been translated into persian more than any other french writer. his works have captured the attention of many translators in different periods, thanks to his unique writing style. notably, enayatullah shakibapour has made a major contribution by translating many of verne's works into persian. the most important feature of shakibapour's translations of this author's works is that, compared to the old translations, readers encounter a coherent translation of the world's first science fiction works through his contemporary translations. this study aims to explore jules verne's translated works through the lens of structural linguistics, utilizing the distributional analysis approach pioneered by zellig harris. the analysis is grounded in harris’s theoretical framework, providing a comprehensive understanding of the distributional patterns and structures within the translated texts. undoubtedly, the relationships between words and the connection of a linguistic element with other constituent elements of language play a significant role in meaning-making. in this context, this research focuses on the semantics in persian translations, aiming to elucidate the translation process by examining the interplay of linguistic structures. the findings highlight the influence of these elements on the translator's functional priorities, both quantitatively and qualitatively impacting the linguistic output—the ultimate target text.