تحلیل عناصر و روابط اجزای شبکه ارزش پایدار توزیع فرآورده های نفتی با روش نگاشت شناختی فازی

سابقه و هدف:دستیابی به شبکه ارزش پایدار توزیع فرآورده‌های نفتی، از اهداف اصلی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران می‌باشد. اما این مسیر همواره با چالش‌ها و موانع مواجه ‌بوده است. هدف اصلی پژوهش آن است که روابط عناصر شبکه‌ ارزش پایدار توزیع فرآورده‌های نفتی را تحلیل و مهمترین مقوله‌های آن را از نظر اهمیت (تاثیرگذاری و تاثیرپذیری) تعیین نماید.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده ها، توصیفی است و برای تحلیل روابط، روش نگاشت شناختی فازی؛ متدلوژی توسعه داده شده توسط رودریگوئز رپیسو و همکاران ( 2007 ) استفاده گردید. برای گردآوری اطلاعات نیز از پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساختارمند با خبرگان شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران استفاده شد .یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل به صورت نمایش گرافیکی نقشه های شناختی که شامل ارتباط بین مقوله ها هستند، ارائه گردید. از بین 34 مقوله تعداد 15 مقوله از نوع فرستنده می باشند یعنی اینکه این مقولات بر سایر مقوله ها تاثیر می گذارند اما از سایرین تاثیر نمی پذیرند. 8 مقوله از نوع شاخص های گیرنده می باشند، بدین معنی که از دیگر شاخص ها تاثیر می پذیرند اما بر دیگر مقولاتتاثیر نمی گذارند و همچنین 10 مقوله از نوع عادی بوده و بر مقولات دیگر اثر گذاشته و از آنها اثر می پذیرند . نتیجه گیری: نتایج یافته ها نشان داد که مقوله های رضایت ذینفعان؛ حداکثرسازی بهره وری و کاهش اتلاف ها؛ چابک سازی شرکت؛ بهبود ایمنی، بهداشت و محیط زیست و تامین، نگهداشت و توزیع مطلوب فرآورده دارای بیشترین میزا ن تاثیرپذیری می باشند. همچنین مقوله های شبکه ارزش پایدار؛ مهندسی مجدد ساختار، فرآیندها و سیستم ها؛ تنوع سازی ناوگان حمل ونقل فرآورده های نفتی و مدیریت مصرف فرآورده دارای بیشترین میزان اثرگذاری هستند. و در نهایت اینکه مقولات شبکهارزش پایدار؛ مهندسی مجدد ساختار، فرآیند و سیستم ها؛ مدیریت مصرف فرآورده و مدیریت ذینفعان به ترتیب دارای بیشترین اهمیت بوده که باید مورد توجه ی ویژه قرار گیرند .

analysis of the elements and relationships of the components of the sustainable value network of distribution of oil products with the fuzzy cognitive mapping method

background and objectives: achieving a sustainable value network for the distribution of oil products is one of the main goals of the national iranian oil products distribution company. but this path has always faced challenges and obstacles. the main goal of the research is to analyze the relationships between the elements of the sustainable value network of oil products distribution and determine its most important categories in terms of importance (influence and effectiveness) and also explain their most important consequences.materials and methods: this research is applied in terms of purpose and descriptive in terms of data collection, and fuzzy cognitive mapping method is used to analyze relationships. the methodology developed by rodriguez repiso et al (2007) was used. a questionnaire and a semi-structured interview with the experts of national iranian oil products distribution company were also used to collect information.results: the results of the analysis were presented in the form of a graphic display of cognitive maps that include the relationship between categories. out of 34 categories, 15 categories are transmitters (driver), which means that these categories affect other categories but are not affected by others. 8 categories are receiver indicators, meaning that they are affected by other indicators but do not affect other categories, and 10 categories are ordinary and affect other categories and are affected by them.conclusion: the results of the findings showed that the categories of stakeholders' satisfaction; maximizing productivity and reducing waste; company agility; improvement of safety, health and environment and optimal supply, maintenance and distribution of the product have the highest level of effectiveness. also, the categories of sustainable value network; re-engineering of structure, processes and systems; diversification of the oil products transportation fleet and product consumption management have the most effectiveness. and finally, the categories of sustainable value network; re-engineering of structure, process and systems; the management of product consumption and the management of beneficiaries are respectively the most important and should be given special attention.