بازتاب اسطوره خونیرث در نگاره‌های گلچین اشعار مکتب شیراز دوره تیموری

جهان اساطیر شامل موضوعات و مفاهیم گسترده‌ای است که با مظاهر مادی و معنوی طبیعت در ارتباط‌اند. اساطیر جزء جدایی‌ ناپذیر از فرهنگ باستانی هستند که به مرور زمان تمثیل‌های عینی آن‌ها در ادبیات و هنر تجسم یافته است. اسطوره سرزمین باشکوه زرتشتیان «خونیرث» با عناصر طبیعی چون کوه، آب، سرو و گیاهان... نمادی از بهشت موعود است که پس از سقوط سلسله ساسانی با شاخصه‌های اسلامی استمرار یافته است. با پذیرش اسلام توسط ایرانیان باورهای اساطیری با رویکرد مذهبی ادامه می‌‌یابد و در نسخه‌های مصور ادبی ظاهر می‌شود. گلچین اشعار مرقوم سال 801 ه. ق از نسخه‌های نفیس مکتب شیراز دوره تیموری است. این نسخه نگاره‌هایی را در بر‌دارد که به خوبی توانسته خیال‌انگیزی جهان اساطیری و عناصر طبیعی را به صورت نمادین به نمایش بگذارد و مناظری را عرضه کند که به جای بازنمایی عینی طبیعت جلوه‌های رمزگونه آن را متجلی کرده است. هدف مقاله شناسایی تاثیرات اندیشه‌های اسطوره‌ای و دینی قبل از اسلام در نگاره‌‌های گلچین اشعار مکتب شیراز دوره تیموری و دستیابی به مفاهیم آرایه‌های نگاره‌هاست. پرسش مهم در زمینه مطرح‌شده، بررسی ویژگی‌های بصری عناصر و میزان تاثیر‌پذیری از اساطیر زرتشتی است. این مقاله سعی دارد مفاهیم اسطوره‌ای که پیش از اسلام در باور ایرانیان وجود داشته و پس از ظهور اسلام در ذهن روشن-بین ایرانیان رنگ و بوی مذهبی به خود گرفته است را مورد تتبع قرار دهد.

the reflection of the myth of the khunireth in the illustrations of the anthology of poems of the shiraz school timurid period

the world of mythology includes broad topics and concepts that are related to the material and spiritual manifestations of nature. myths are an inseparable part of ancient culture, whose objective allegories have been embodied in literature and art over time. the legend of the glorious land of zoroastrians khunireth with natural elements such as mountains, water, cedars and plants... is a symbol of the promised paradise that continued with islamic features after the fall of the sassanid dynasty. with the acceptance of islam by iranians, mythological beliefs with a religious approach continue and appear in illustrated literary versions. an anthology of anthology's poems in 801 ah. it is one of the exquisite copies of the shiraz school of the timurid period. this edition contains paintings that have been able to show the fantasy of the mythological world and natural elements in a symbolic way and present landscapes that instead of objectively representing nature have manifested its mysterious effects. the important question in the mentioned field is to examine the visual characteristics of the elements and the degree of influence from zoroastrian mythology. this article tries to investigate the mythological concepts that existed in iranian belief before islam and after the emergence of islam in the enlightened minds of iranians, it took on a religious color