مبانی زیبایی‌شناسی حکمت عرفانی از منظر ویلیام چیتیک و تجلی آن در فرآیند خلق اثر هنری

بنابر نظر بسیاری از فلاسفه امروزه هنر دچار بحران معنا شده و همانند گذشته فرایند خلق اثر هنری در جهت پیوند میان آسمان و زمین قرار ندارد، غالباً هنر معاصر به دنبال تصویرپردازی انتزاعی از همین جهان محسوس است تا اینکه تذکاری باشد برای یادآوری ابعادی فراتر از محسوسات که آدمی نیز تعلقی وجودی به آن دارد. زیبایی‌شناسی به عنوان عاملی پیوند‌دهنده بین فلسفه و حکمت با هنر در خلق اثر هنری قرار دارد و پایة گفتمان میان هنر و فلسفه را فراهم آورده است. ازین‌رو به منظور احیاء و تعالی هنر معاصر، رجوع به حکمت عرفانی و زیبایی‌شناسی عرفانی از منظر یکی از شارحان این مکتب که فیلسوف و هنرمند نیز هست، می‌تواند راهگشا باشد. مسئله مورد پژوهش در این تحقیق آن است که ارکان و اصول زیبایی‌شناسی برگرفته از مبانی عرفانی ویلیام چیتیک چیست و تجلی آن در شکل‌گیری اثر هنری چگونه فرایندی دارد. در این پژوهش گردآوری مطالب به شیوه کتابخانه‌ای و ارائه تحقیق به روش توصیفی و تحلیل محتوایی متون صورت گرفته است. یافته‌ها بیانگر آن است که زیبایی‌شناسی عرفانی مبتنی بر عشقی است که از خدا نشات می‌گیرد و این عشق با شناخت اسماء الهی توسط انسان ادراک می‌شود و هنرمند با شناخت اسماء الله در هر مرتبه‌ای که آن‌ها را درک می‌کند توانایی تجلی این اسماء را در خلق اثر هنری از طریق رمزپردازی خواهد داشت. مخاطب نیز با توجه به طلب و پیمودن مسیر سلوک، مراتبی معنوی را می‌پیماید و هنر برای او به رابطی میان زمین و آسمان بدل می‌گردد.

principles of mystical wisdom aesthetics from the perspective of william c. chittick and its manifestation in the process of creating an artwork

according to many contemporary philosophers, art today faces a crisis of meaning and no longer serves, as it once did, as a process of bridging the heavens and the earth. contemporary art often leans toward abstract representations of the sensory world rather than acting as a reminder of dimensions beyond material perception, to which humanity has an existential connection. aesthetics, as a unifying element between philosophy, wisdom, and art, plays a foundational role in the creation of artistic works and forms the basis for discourse between art and philosophy. therefore, to revive and elevate contemporary art, turning to mystical wisdom and mystical aesthetics through the lens of a scholar who is both a philosopher and an artist (such as william chittick) can offer valuable insights. the central research question of this study is: what are the fundamental principles of aesthetics derived from william chittick’s mystical teachings, and how do they manifest in the process of artistic creation. this research employs library-based methods for data collection and uses a descriptive and content-analysis approach to analyze the texts. findings indicate that mystical aesthetics is rooted in divine love, which originates from god. this love is comprehended by humans through the recognition of the divine names. the artist, based on their level of understanding of these names, is able to manifest them in their artistic creations through symbolic representation. similarly, the audience, depending on their spiritual quest and progression along the mystical path, ascends through spiritual ranks, transforming art into a bridge between the heavens and the earth.