تحلیل شناختی از بازنمایی حکمت سوره لقمان در مستندهای شهید مرتضی آوینی

بازآفرینی مضامین قرآنی در آثار هنری از دیرباز دغدغه خاطر هنرمند مسلمان بوده است که در قالب‏های گوناگون هنری به منصه ظهور رسیده است. ورود به عصر مدرنیته و تفاوت ماهوی هنرهای مدرن مانند سینما دستیابی به این دغدغه را با دشواری مواجه ساخت. نحوه بیان مضامین والای حکمی و به تصویر کشیدن آن در قاب محدود تصویر با چالش‏های بسیاری مواجه است. شهید سید مرتضی آوینی با برخورداری از نفس تربیت شده در ساختار اسلام ناب در مستندهای روایت فتح تلاش کرد تا تحقق مضامین غیبی قرآنی را در لایه اول در رزمندگان و لایه دوم به مخاطبان مستندها نشان بدهد. در این پژوهش سعی بر آن بوده است با تبیین مولفه‏های حکمت به عنوان مضمون محوری در سوره لقمان، بازنمایی آن در مجموعه اول روایت فتح ردیابی شود. روش تحلیل محتوای کیفی و تجزیه و تحلیل شناختی با کمک نرم افزار مکس کیودا، برای دستیابی به این منظور انتخاب شد. نتایج حاصل از تحلیل داده‏ها گویای این امر است که روایت فتح در بازنمایی مضمونی حکمت ازشاخص‏های دقیقی برخوردار است. این بازنمای از طریق هماهنگی مولفه‏های شناختی و ادراکی انسان و ویژگی‏های تکنیکی به کار رفته در مجموعه اول روایت فتح به تصویر کشیده شده است و نشانگر انطباق نفس فیلم‏ساز بر حقیقت پدیده بیرونی در جبهه و گفتمان غالب انقلاب اسلامی می‏باشد.

a cognitive analysis of the representation of the wisdom of surah luqman in the documentaries of martyr morteza avini

recreating quranic themes in works of art has long been a concern of muslim artists, who have emerged in various artistic forms. entering the era of modernity and the substantial differences of modern arts such as cinema have made achieving this concern difficult. the way to express the sublime themes of the ruling and portray them in a limited frame of the image faces many challenges. martyr seyyed morteza avini, with his soul trained in the structure of pure islam, tried to show the realization of the unseen themes of the quran in the first layer in the warriors and the second layer to the audience of the documentaries. in this research, an attempt has been made to trace its representation in the first set of the conquest narrative by explaining the components of wisdom as a central theme in surah luqman. the qualitative content analysis method and cognitive analysis with the help of max quda software were chosen to achieve this purpose. the main purpose of this research is to examine the representation of the legal concepts of surah luqman in the documentaries of martyr morteza avini, especially the narrative of the conquest series, and to analyze the impact of this representation on the audience's understanding and spiritual experience. the article seeks to show how quranic concepts such as gratitude, faith in the unseen, patience, and adherence to religious wisdom have been depicted through the combination of cinematic art and cognitive approaches. the results of the data analysis indicate that the narrative of the conquest has precise indicators in the thematic representation of wisdom. this representation has been depicted through the coordination of human cognitive and perceptual components and the technical features used in the first series of the narrative of the conquest, and it indicates the adaptation of the filmmaker's ego to the reality of the external phenomenon on the front and the dominant discourse of the islamic revolution.