گفتمان شناسی اخلاق در فولکلور بر مبنای روش تفسیرگرایی کلیفورد گیرتز (نمونۀ مطالعه: ضرب المثل های کردی و ضرب المثل‌های عربی)

فولکلور و ادبیات شفاهی هر ملتی آینه تمام عیاری است که ارزشهای اخلاقی آن ملت را بازتاب میدهد. بدون شک کُرد و عرب به دلیل هم جواری و همسایگی، ارتباط تاریخی بلندمدتی را تجربه نموده و بر فرهنگ همدیگر تاثیر داشته اند. هدف اصلی این پژوهش بررسی تطبیقی جایگاه اخلاق در فولکلور و ادبیات شفاهی کُردی (سورانی) و ادبیات فولکلور و شفاهی عربی میباشد. خوانش انسان شناختی ضرب المثلهای کُردی و ضرب‌المثل‌های عربی که دربرگیرندۀ بیشترین نمودها و بازتابهای مربوط به ارزشهای اخلاقی است، ابعاد مشترک و متفاوت جایگاه اخلاق را در دو فرهنگ کُردی و عربی روشن می‌‌نماید. در این پژوهش ابعاد ارزشهای اخلاقی در دو بعد پیامدی و هنجاری در نظر گرفته شده که بعد پیامدی اخلاق مرتبط با دیگری، خود و طبیعت را شامل میشود. هم‌چنین بعد هنجاری شش معیار کمال طلبی، پرهیز از رفتار ناشایست، فضیلت اخلاقی، بخشش و هویت اخلاقی را در بر میگیرد. مساله اصلی این تحقیق بررسی نحوۀ بازنمایی ارزشهای پیامدی و هنجاری مربوط به اخلاق در ضرب المثلهای کُردی و عربی میباشد. مقایسه تطبیقی شاخصهای مورد اشاره مربوط به اخلاق در بستر ضرب المثلهای کُردی و ضرب‌المثل‌های عربی از منظر انسانشناسی فرهنگی و با بهره گیری از روش شناسی توصیف ضخیم کلیفورد گیرتز به این نتیجه انجامید که شباهتهای مربوط به زندگی اجتماعی باعث ایجاد جهت‌‌گیری مشترکی در ارزشها و باورهای اخلاقی بازتاب یافته در ضرب المثلهای کُردها و اعراب گردیده است. همچنین تفاوتها در بیان و تعریف ارزشهای اخلاقی؛ تفاوتهای مربوط به زبان، جغرافیا، فرهنگ، تجربۀ تاریخی و زیست جهان این دو قوم را مشخص می نمایند.

ethics in folklore based on clifford geertz’s interpretivist discourse analysis approach (case study: kurdish proverbs and arabic proverbs)

the folklore and oral literature of any nation serve as a comprehensive reflection of its moral values. undoubtedly, kurds and arabs, due to their geographical proximity and long-standing historical interactions, have influenced each other’s cultures. the aim of this study is to conduct a comparative analysis of the role of ethics in the folklore and oral literature of kurdish speakers in iranian kurdistan and arabic-speaking communities. an anthropological reading of kurdish and arabic proverbs— which encapsulate the most prominent representations of ethical values— reveals the shared and divergent dimensions of ethics in both cultures. in this study, ethical values are examined through two dimensions: consequential and normative. the consequential dimension of ethics encompasses relationships with others, oneself, and nature. the normative dimension, on the other hand, includes six criteria: perfectionism, avoidance of improper behavior, moral virtue, forgiveness, and moral identity. the central question of this research concerns how consequential and normative ethical values are represented in kurdish and arabic proverbs. a comparative analysis of these ethical indicators within kurdish proverbs from iranian kurdistan and arabic proverbs—approached from a cultural anthropology perspective and employing clifford geertz’s thick description methodology—reveals that similarities in social life have led to a shared orientation in ethical values and beliefs reflected in both kurdish and arabic proverbs. furthermore, differences in the expression and definition of ethical values highlight the distinct linguistic, geographical, cultural, historical, and existential experiences of these two communities.in this study, ethical values are examined through two dimensions: consequential and normative. the consequential dimension of ethics encompasses relationships with others, oneself, and nature. the normative dimension, on the other hand, includes six criteria: perfectionism, avoidance of improper behavior, moral virtue, forgiveness, and moral identity. the central question of this research concerns how consequential and normative ethical values are represented in kurdish and arabic proverbs. a comparative analysis of these ethical indicators within kurdish proverbs from iranian kurdistan and arabic proverbs—approached from a cultural anthropology perspective and employing clifford geertz’s thick description methodology—reveals that similarities in social life have led to a shared orientation in ethical values and beliefs reflected in both kurdish and arabic proverbs. furthermore, differences in the expression and definition of ethical values highlight the distinct linguistic, geographical, cultural, historical, and existential experiences of these two communities.