متن مقدس و تحلیل گفتمان: طبقه‌بندی متون مقدس یارسان بر اساس تحلیل گفتمان پیکره‌بنیاد

هدف مقالۀ حاضر بررسی و طبقه‌بندی انواع متون مقدّس در آیین یارسان بر اساس زبانشناسی پیکره‌ای است. در این راستا، روشی ترکیبی (کیفی و کمی) برای تحلیل متون مذکور مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عبارت دیگر، ابتدا ساختار گفتمانی و روایی متون مورد نظر با تکیه بر روش تحلیل گفتمان تبیین شده، و سپس فهرست کلمات پربسامد و همچنین فهرست کلمات کلیدی هر متن با کمک زبانشناسی پیکره‌ای استخراج می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که عمدۀ متون کلامی را می‌توان به چهار گروه متفاوت تقسیم کرد. گروه اول شامل متونی است که کلام‌های روایی نامیده می‌شوند. یک کلام روایی عمدتاً شامل تعدادی مرمو (یک بند که شامل کلامی مستقیم توسط یک شخصیت مقدس است) است که اپیزودهای یک گفتمان روایی را تشکیل می‌دهند. این گروه به دو دستۀ فرعی قابل تقسیم است. متون گروه دوم که متون گواهی‌محور نامیده می‌شوند عمدتاً در راستای ارائۀ گواهی و شهادت دربارۀ تجلی‌ها و تناسخات ذوات مقدس در تاریخ است. هر مرمو در این متون نشانگر یک گواهی توسط یک شخصیت مقدس است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این گونه از متون (که توسط برخی کوچ نیز نامیده می‌شود) از کانونی‌ترین متون در آیین یارسان است. گروه سوم نیز که به صورت متون آیینی-اجرایی نامگذاری می‌شوند شامل متونی هستند که عمدتاً در مراسمات مذهبی و آیینی اجرا می‌شوند. در نهایت، گروه چهارم حاوی متون خاصی است که در هیچ کدام از گروه‌های فوق قرار نمی‌گیرند و به صورت متون مستقل سبک‌شناختی ظاهر می‌شوند. در پایان، کارکرد و سرشت فرهنگی هر گروه تبیین خواهد شد.

sacred text and discourse analysis: classification of yarsan sacred texts based on corpus-based discourse analysis

in the present article, we examine and classify the sacred texts in the yārsān religion (as a kurdish tradition) based on corpus linguistics. to this purpose, we employ a mixed method to analyze the religious texts. in other words, relying on the discourse analysis method, we will first try to explain the discursive and narrative structures of the texts, and then by employing the corpus-based methods, we will try to extract the list of frequent words and also the list of key words of each text. the research results show that most of the religious texts can be divided into four different groups. the first group includes the texts that are described as narrative kalāms. a narrative kalām mainly consists of a number of maramos that constitute episodes of a narrative discourse. this group can also be divided into two subcategories. the texts of the second group, which are called testimony texts, are mainly used to provide testimony about the manifestations and reincarnations of holy figures in the history. each maramo in these texts represents a testimony by a holy figure. according to some theological reasons, this type of texts is the most focal texts in the yārsān religion. the third group, which is named as ritual-performative texts, includes texts that are mainly performed in religious ceremonies. the fourth group contains special texts that are not included in any of the above groups and appear as independent stylistic texts. finally, the study tries to investigate cultural functions of the texts in different contexts.