خوانش آیکونولوژی عناصر بصری سکه‌های حسن بیگ آق قویونلو(882–861ق) (با تاکید بر متون مذهبی حک شده بر مسکوکات)

آیکونولوژی یا شمایل‌شناسی پژوهشی است برای شناسایی و درک عمیق‌ترین معنای آثار هنری از طریق ایجاد پیوند میان مطالعات تاریخ هنر و دیگر شعبه‌های علوم انسانی. در مطالعات آیکونولوژی پس از توصیف صرف اثر (پیش آیکونوگرافی) و تحلیل محتوای اثر (تحلیل آیکونوگرافی یا شمایل‌نگارانه) به تفسیر اثر پرداخته می‌شود تا بدین‌گونه فراتر از جنبۀ زیبایی‌شناختی، بازتاب تحولات تاریخی یا به صورت دقیق‌تر، جهان‌بینی دوران خلق اثر، در آثار هنری شناسایی گردد. مسئلۀ این پژوهش خوانش آیکونولوژیک عناصر بصری حک شده بر سکه‌های حسن بیگ آق قویونلو و بیان نقش روح و جهان‌بینی زمانه در شکل‌گیری شعائر مذهبی مسکوکات اوست. هدف تحقیق، تبیین تحولات مذهبی در ایران بعد از ایلخانان با استفاده از اسناد سکه‌شناسی است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد شعائر حک شده بر سکه‌های حسن بیگ آق قویونلو ترکیبی از عناصر عقیدتی اهل سنت و شیعیان است؛ بر این مبنا سکه‌های اوزون حسن، بازتاب‌دهنده روح مذهبی زمانه از دوران ایلخانان به بعد است که در قالب مفهوم «تسنن دوازده امامی» شکل گرفته و سرانجام منجر به تاسیس حکومت صفویه و رسمیت تشیع در ایران گردیده است.