تحلیل انتقادی دیدگاه مشهور دربارۀ عدم وجوب عمرۀ مفرده

برداشت‌های متفاوت از واژۀ «اَتِمُّوا» در آیۀ‌ شریفۀ 196 سورۀ مبارکۀ بقره و نیز روایات وارده، مسئلۀ وجوب یا استحباب عمرۀ مفرده در صورت استطاعت برای نائیان از مکه را با دو رویکرد متفاوت در میان فقیهان و مفسران امامی روبه‌رو کرده است. مشهور، فتوا به عدم وجوب، و غیرمشهور، فتوا به وجوب داده‌اند. دو آیه در قرآن کریم وجود دارد که برداشت‌های متفاوت از آن‌ها و نیز روایات وارده سبب این اختلاف شده است که آیۀ مذکور یکی از آن‌هاست. پژوهش حاضر، پس از بررسی واژۀ «اَتِمُّوا» در قاموس‌های متقدم و متاخر، به بررسی دیدگاه‌ها و مستندات با روش توصیفی - تحلیلی پرداخته و به این نتیجه دست یافته است که این واژه در آیۀ‌ مذکور به معنای «برپا داشتن» است و روایات، ظهور در وجوب عمرۀ مفرده بر مستطیع دارد. دیدگاه مشهور مبنی بر عدم وجوب عمرۀ مفرده بر نائیان، ناظر به زمانی بوده که استطاعت عمره منفک از استطاعت حج نبوده است، اما امروزه با توجه به تفاوت هزینه‌های حج تمتع با عمرۀ مفرده، موضوع تغییر کرده و ممکن است استطاعت انجام عمره برای فردی حاصل باشد، اما استطاعت حج نباشد. ازاین‌رو، وجوب عمرۀ مفرده بر چنین افرادی اَقوی و حداقلْ مقتضای احتیاط واجب است.

a critical analysis of the dominant view on the non-obligation of individual 'umrah (ʿumrah al-mufradah)

different interpretations of the word اَتِمُّوا (atimmū) in the noble verse 196 of surah al-baqarah، as well as the relevant narrations، have led to two distinct approaches among imami jurists and commentators regarding the issue of the obligation or recommendation of performing 'umrah mufradah (individual 'umrah) when possible، for those residing outside mecca who possess the capability (istitaʿah). the majority (mashhūr) have issued a fatwa for non-obligation، while a minority have issued a fatwa for its obligation. there are two verses in the holy quran whose varying interpretations and related narrations have caused this disagreement، the aforementioned verse being one of them. this study، employing a descriptive–analytical methodology، first examines the lexical meaning of atimmū in both classical and contemporary arabic lexicons، and then critically evaluates the juristic viewpoints and their evidences. the study concludes that this word in the mentioned verse means to establish and that the narrations indicate the obligation of 'umrah mufradah upon one who is able (mustati'). the dominant view regarding the non-obligation of 'umrah mufradah for those at a distance was based on a time when the ability (istitā'ah) to perform 'umrah was not separate from the ability to perform hajj. however، due to the significant difference between the costs of ḥajj al-tamattuʿ and ʿumrah al-mufradah، it is possible for an individual to be capable of performing ʿumrah without possessing the means for ḥajj. accordingly، the obligation of ʿumrah al-mufradah for such individuals is the stronger opinion (aqwā)، or at the very least، it is required as a matter of obligatory precaution (iḥtiyāṭ wājib).