مطالعه پیامدهای آموزش مبتنی بر زبان مادری در دوره ابتدایی: سنتزپژوهی مطالعات یک دهه اخیر

آموزش مبتنی بر زبان مادری در دوره ابتدایی یکی از مسائل مهم در سیاست‌گذاری‌های آموزشی است که تاثیرات گسترده‌ای بر فرایند یادگیری و هویت فرهنگی دانش‌آموزان دارد. بااین‌حال، در بسیاری از جوامع، این نوع آموزش به طور گسترده‌ای توسط مسئولان و سیاست‌گذاران نادیده گرفته می‌شود و این امر باعث بروز مشکلاتی در تامین منابع آموزشی مناسب به زبان مادری، توجه به تفاوت‌های فرهنگی، و توسعه زیرساخت‌های موردنیاز می‌شود. هدف این پژوهش، بررسی پیامدهای آموزش مبتنی بر زبان مادری در دوره ابتدایی با استفاده از رویکرد سنتزپژوهی بود. جامعه موردمطالعه شامل مقالات علمی معتبر داخلی و خارجی منتشرشده طی یک دهه اخیر (2014 تا 2024) بود. در مرحله اولیه، 239 مقاله (202 مقاله خارجی و 37 مقاله داخلی) شناسایی شدند. پس از اعمال فیلترهای ورود و خروج شامل: (1) مقالات علمی و معتبر با تمرکز بر آموزش مبتنی بر زبان مادری، (2) بازه زمانی 2014 تا 2024، (3) زبان فارسی یا انگلیسی، (4) مقالات با عناوین مرتبط و (5) مقالاتی که به بررسی نقش زبان مادری در مقطع ابتدایی پرداخته‌اند، در نهایت 25 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از روش کدگذاری کیفی تحلیل شدند و کدها به دسته‌های مختلفی طبقه‌بندی شدند تا مضامین اصلی و فرعی استخراج شوند. یافته‌ها نشان داد که می توان پیامدهای آموزش مبتنی بر زبان مادری را در پنج حوزه اصلی طبقه بندی کرد: روانی، شناختی-آموزشی، زبانی، اجتماعی و سیاسی. این یافته‌ها نشان می‌دهند که آموزش مبتنی بر زبان مادری در دوره ابتدایی، بهبود جنبه‌های مختلف یادگیری و توسعه اجتماعی را به دنبال دارد. با این حال، تحقق کامل این اهداف مستلزم سیاست‌گذاری مناسب، حمایت‌های زیرساختی و توجه به تفاوت‌های فرهنگی در جوامع مختلف است.