بررسی ساخت آیینی زیارت کعبه و بیت‌المقدس در قرآن و کتاب مقدس

هدف از بررسی ساخت آیینی زیارت کعبه و بیت‌المقدس در قرآن و کتاب مقدس مطالعه تاریخ چگونگی پیدایی آیین زیارت در مکان‌های مقدس فوق می‌باشد. مفروض است با مطالعه مکان‌ها و عناصر زیارتی، پیش از ساخت معابد روند تکاملِ انسان‌شناختی آن‌ها آشکار می‌شود. مهاجرت بنی‌اسرائیل از مصر به بیت‌المقدس یک عامل تاریخی-فرهنگی در جهت شکل‌دهی معبد سلیمان و خیمه موسی (tabernacle)، قربانگاه و محل زیارت پیروان موسی(ع) می‌شود. مفروض است ساخت آیینی زیارت کعبه با بازسازی کعبه و بالا آوردن پایه‌های کعبه توسط حضرت ابراهیم(ع) و فرزندش شکل می‌گیرد؛ بنابراین دو نگرش متفاوت در ساخت آیینی زیارت معابد قرآنی و عهدینی شامل ساخت بنای کعبه و مسجدالحرام در عربستان و شکل‌گیری آیینی زیارت معابد اسرائیلی بر پایه مهاجرت بنی‌اسرائیل و زیارت خیمه‌ی عهد فرضیه نوشته حاضر است. پس از شکل‌گیری ساخت آیینی معابد، مواجهه آن‌ها با مکان‌های مشرکانه و انحرافی در کعبه و بیت‌المقدس دیده می‌شود. پیوند قربانگاه با معابد ابراهیمی مسئله‌ای است که نمی‌توان آن را در مطالعه زیارت معابد نادیده گرفت. اراده خداوند در ساخت معابد این مهم را می‌رساند که حضور الهی (god presence) در جریان و سیر تکاملی معابد اسرائیلی و در نتیجه شکل‌گیری ساخت زیارت معابد نقش داشته‌اند. همچنان که خداوند دستور بالا آوردن پایه‌های کعبه را به ابراهیم(ع) می‌دهد و بر حضرت داود(ع) در کوه موریا ظهور می‌یابد.