تطبیق وجوه اجتماعی ادبیات داستانی با ادبیات نمایشی (نسخه‌های تعزیه) از منظر حماسی در دوره قاجار

نسخه‌های تعزیه نخستین نمونه از ادبیات نمایشی ایران به حساب می‌آیند، زیرا نخستین متون نمایشی توسط آخوندزاده و میرزا آقا تبریزی، زمانی عرضه شد که هنر شبیه‌خوانی کاملاً همه‌گیر شده بود و نسخه‌های تعزیه در دسترس عموم قرار گرفته بود. این متون دقیقاً حاصل یک رنسانسی ادبی در دوران قاجار به حساب می‌آیند که با خارج شدن موسیقی از حصار تحریم مذهبی، اشعار تعزیه با موسیقی همگام و اجرا می‌شد. علی رغم اینکه محتوای متون تعزیه بر اساس واقعیات تاریخی شکل گرفته بود، اما رد پایی از ادبیات داستانی دوره قاجاریان نیز در متن نسخه‌های تعزیه بروز نموده‌اند، به‌نحوی‌که شخصیت‌ها و متون تعزیه با ادبیات داستانی قابل تطبیق می‌باشند. در این مقاله با بررسی ادبیات داستانی دوره قاجار و تطبیق آن با ادبیات نمایشی مذهبی که همان نسخ تعزیه باشند، از منظر حماسه وجوه اشتراک این دو مقوله با تاکید بر قصه‌های امیرارسلان نامدار، ملک جمشید و حسین کرد شبستری مورد واکاوی قرار خواهد گرفت.