مطالعه‌ی نگرش جوانان مذهبی به پدیده‌ی «مداحی استودیویی»

آیین هیات یکی از جلوه‌های اجتماعی مذهب تشیع در طول تاریخ بوده است. پیوند میان دین و رسانه، آیین هیات را نیز تغییر داده و بسیاری از عناصر اصلی و اجرایی هیات مانند سخنرانی و مداحی را از بستر خود منفک و در رسانه‌های جمعی و اجتماعی قرار داده است. مداحی استودیویی پدیده‌ای نوین از پیوند دین و رسانه بوده که باعث ورود مداحان به عرصه‌ی موسیقی با مضمون مذهبی شده است. وجود چالش‌ها و نظرات مختلف در این باره، نقطه‌ی مرکزی شکل‌گیری این پژوهش بوده است. هدف از این پژوهش مطالعه‌ی نگرش جوانان مذهبی دانشجو از پدیده‌ی مداحی استودیویی است. با استفاده از مفهوم «دین رسانه‌ای» و روش گروه‌های کانونی با هفت دانشجوی دارای ویژگی‌های مشابه مصاحبه شد. یافته‌های پژوهش در چهار محور، نسبت میان مداحی استودیویی با مداحی منسکی، تمایز میان مداحی استودیویی و مداحی تنظیم استودیویی، نسبت میان مداحی استودیویی با موسیقی پاپ ایران و مصرف مداحی استودیویی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مداحی استودیویی اثر موسیقیایی عامه‌پسندی است که در امتداد جریان مداحی پاپ، وام‌دار منطق رسانه‌ای موسیقی و دارای گستره‌ی متنوعی از مخاطبان بوده است. از مهم‌ترین نتایج این پدیده، سکولارشدن امر دینی و گسترش دین‌داری غیرمناسکی، نیابتی و شخصی شده است. عامه‌پسند بودگی این اثر باعث ناپایداری و پویایی محتوایی و قالبی آن در طول زمان می‌شود.