هیئات و شکل‌گیری هویت‌های اجتماعی_تاریخی

هویت فرهنگی یک جامعه بر اساس عقاید و ارزش‌های اجتماعی آن شکل می‌گیرد. در جامعه‌ی مذهبی شیعه، بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی افراد آن در طول تاریخ براساس سنت‌ها و هنجارهای رایج و مرسوم در گروه‌ها و تشکل‌های مذهبی (دسته‌ها-هیات‌ها) شکل گرفته و به هویتی اجتماعی_تاریخی تبدیل شده است. مقاله حاضر با استفاده از انواع اسناد و مدارک تاریخی، داده‌های حاصل از تجربه‌ی زیسته، مصاحبه‌های تاریخ شفاهی و تحقیقات عمیق میدانی و به روش توصیفی_تحلیلی، در پی آن است تا با تبیین روند شکل‌گیری هیات‌های مذهبی در اصفهان، به معرفی نقش‌ها و جایگاه‌های خاص باورمندان شیعه در هیات‌های مذهبی پرداخته، هویت‌های اجتماعی_تاریخی شناخته‌شده و مورد تایید جامعه را مورد بررسی قرار دهد. فرضیه اصلی آن است که ارزش‌ها و عقاید شیعیان درباره اهل‌بیت عصمت و طهارت و شکل‌گیری هنجارها و سنن و رسوم تاریخی، هویت‌های اجتماعی دیرپا، با پیشینه‌ی تاریخی طولانی را به وجود آورده است. نتایج تحقیق نیز نشان می‌دهند نقش‌های موجود در هیات‌ها مانند میان‌دار، علم‌دار، طوق‌دار، علم‌کش و طول‌کش از اعتبار و مقبولیتِ ویژه نزد مردم برخوردار بوده و به‌تدریج به هویت‌های جدید اجتماعی تبدیل شده‌اند.