اصالت جامعه در آینه‌ی هیات؛ مورد مطالعه هیات بضعة الرسول

مفهوم اصالت جامعه -به‌مانند دیگر مسائل نظری فلسفی، حکمی- همچنان تا حدود زیادی در سطح مباحث نظری صرف باقی‌مانده و در حوزه‌ی مطالعات اجتماعیِ انضمامی، تاثیرات خود را شفاف نکرده است. با نظر به این نکته، در جهت پر کردن حداقل بخشی از خلا موجود در این زمینه و همچنین گام برداشتن در مسیرِ برقراری پیوند بین این مبحث نظری و امتداد آن در حوزه‌ی علوم اجتماعی، پژوهشگران معتقدند یکی از نهادهای اجتماعی که می‌توان در آن به‌طور عینی، معنای مدنظر اندیشمندان مسلمان از اصالت جامعه را رصد نمود و پیامدهای آن را به‌طور عینی مورد مطالعه قرار داد، «هیئات حسینی» هستند. به همین منظور، این پژوهش با تکیه بر 4 برهان از براهین نوین اصالت جامعه (اتحاد عالم و معلوم، اطاعت، محبت، فناء عرفانی) با روش اسنادی در سطح ادبیات نظری، تلاش نموده تا سنجه‌هایی کیفی برای بررسی نحوه‌ی تحقق اصالت جامعه طراحی کرده و سپس به مطالعه‌ی میدانی هیات بضعةالرسول با روش مشاهده‌ی مشارکتی و همچنین مصاحبه‌ی نیمه ساختاریافته در مقام گردآوری داده‌ها و در نهایت با روش تحلیل مضمون و استفاده از نرم‌افزار maxqda به تحلیل داده‌ها بپردازد. تحلیل این داده‌ها همگی حاکی از وجود مضامین فراگیری نظیر: «ابراز محبت توام و ناشی از معرفت به اهل‌بیت، عطش کسب معرفت به ایشان، رعایت ادب نسبت به آنان در همه‌ی شئون هیات‌داری و گمنامی در هیات» است که هر یک به‌گونه‌ای خاص دالّ بر هویت جمعی اصیل در این هیات است. البته بر اساس سنجه‌ها نقاط ضعفی نیز در این هویت جمعی قابل‌شناسایی است که در قالب انتقادات و پیشنهادهایی جهت تقویت و افزایش روحیه‌ی جمعی در هیات مذکور ذکر شده است.