تحلیل گفتمان مفهوم مقاومت در هیاتهای عزاداری مشهد مقدس تا یک سال پس از طوفانالاقصی (7 اکتبر 2023)
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
قائمی نیک محمدرضا ,ساقی محمدرضا
|
|
منبع
|
دومين كنفرانس ملي علمي هيات و آيين هاي مذهبي - 1403 - دوره : 2 - دومین کنفرانس ملی علمی هیأت و آیین های مذهبی - کد همایش: 03240-19210 - صفحه:0 -0
|
|
چکیده
|
با توجه به حمایت نظام جمهوری اسلامی از طوفانالاقصی و پیوند تشیع و سیاست در آن، مفهوم مقاومت در ایران فراگیر شده است. هیئات عزاداری و آیینهای مذهبی، یکی از مهمترین محافل عمومی در ایران هستند که از حیث اجتماعی، بازتابی از کلیت وضعیتِ دینداری جمعی در ایران را منعکس میکنند. با نظر به این مقدمه، در این مقاله سعی شده است تا بازنمایی مفهوم مقاومت پس از طوفانالاقصی (7 اکتبر 2023) در میان هیاتهای عزاداری شهر مشهد، بهعنوان مطالعهی موردی بررسی شود. در بخش اول مقاله، توضیحاتی دربارهی نقصانهای معرفتیِ نظریات جامعهشناسی مدرن در توضیح پدیدههای اجتماعیِ اسلامی و شیعی ذکر شده است. در ادامه با بررسی این نقصانها سعی شده تا با تکیه بر الهیات شیعی، روششناسی بنیادین بهعنوان روششناسی برآمده از حکمت اسلامی را به دلیل سازگاری بیشتر با موضوع هیاتهای مذهبی شیعی، بهعنوان روشِ تحقیق پایه انتخاب کردهایم؛ بااینحال نقصان این روششناسی در مقایسهی اجتماعی و تاریخی پدیدههای اجتماعی باعث شد تا در جهان دوم و سوم، از تحلیل گفتمان لاکلا و موف، با اصلاحات متناسب با روششناسی بنیادین بهره ببریم. سه گفتمانِ الهیات مقاومت، توازی دین و مقاومت و تضاد دین و مقاومت در بخش یافتهها در قالب شکل و مکتوب، با تقید هر سه به آموزهی امامت و ولایت در تشیع توضیح داده شد. بحث و نتیجهگیری نشان میدهد که گفتمان الهیات مقاومت، اگرچه از حیث کمّی، در حاشیه قرار دارد، اما از حیث معنایی و گفتمانی، موسعتر بوده و قابلیت توضیح معانیِ گفتمانی دو گفتمان دیگر را دارد.
|
|
کلیدواژه
|
هیات عزاداری، مشهد، روششناسی بنیادین، محور مقاومت، طوفانالاقصی.
|
|
آدرس
|
, iran, , iran
|
|
پست الکترونیکی
|
mohammad.reza.islamic@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|