ارزشیابی برنامه درسی علوم تجربی پایه هشتم به روش خبرگی و نقادی تربیتی

زمینه و اهداف: با توجه به جایگاه ارزشمند علوم در برنامه های مدارس، طراحی و تدوین برنامه های درسی مطلوب و موثر برای این دانش دارای اهمیت و ارزش است که این امر از طریق ارزشیابی روشنگرانه و مداوم حاصل می شود. بنابراین هدف این پژوهش، ارزشیابی برنامه درسی علوم تجربی پایه هشتم بوده است.روش ها: این پژوهش از نوع مطالعات ارزشیابی با رویکرد کیفی با بهره گیری از روش خبرگی و نقادی تربیتیآیزنر انجام شده است داده‌های این پژوهش از طریق 12جلسه مشاهده فیزیکی فضای مدرسه و کلاس‌های درس علوم تجربی و مصاحبه با معلمان، مدیران و دانش‌آموزان در یکی از مدارس استان اصفهان در سال تحصیلی1400 1401 و همین طور منابع استنادی مانند راهنمای برنامه درسی علوم تجربی، سند برنامه درسی ملی و راهنمای تدریس معلمان گردآوری و مورد توصیف، تفسیر و ارزشیابی قرار گرفته‌اند.یافته ها: یافته‌های این پژوهش بیانگر آن است که معماری و فضای فیزیکی مدرسه مورد مطالعه دارای جذابیت کافی نبوده، همچنین اگرچه درس علوم به عنوان یک درس اصلی دارای اهمیت است اما برای تدریس این درس بیشتر به روش‌های سنتی توجه می‌شود و کمتر بر روش‌های عملیاتی و جدید تاکید می‌شود علاوه برآن در مدرسه، امکانات و تجهیزات کافی از جمله آزمایشگاه مناسب برای آموزش اثربخش علوم وجود ندارد لذا توجه به شیوه‌های آموزشی به روز و جدید، فراهم کردن امکانات و تجهیزات لازم و توجه به ویژگی‌ها و نیازهای فردی فراگیران عامل مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.نتیجه گیری: با توجه به یافته‌های بدست آمده میتوان نتیجه گرفت کلاس‌های علوم تجربی به عنوان یک ظرفیت فکری مهم و قابل رشد، نیازمند وجود بسترها و پیش بایسته های آموزشی لازم می باشد.به کارگیری روش های تدریس فعال و مشارکتی، وجود معلمان علاقه مند، حرفه ای و کارآزموده، وجود محتوا و تجارب یادگیری جذاب و معنادار، روش های ارزشیابی مناسب و متنوع و مجموعاً وجود یک محیط آموزشی آماده و پشتیبان ازجمله مهمترین عوامل و شرایطی هستند که می توانند علوم تجربی را از یک درس صرفا حفظ کردنی به یک مهارتکاربردی توسط دانش آموزان تبدیل کند.

evaluation of eighth grade experimental science curriculum by expert and critical educational methods

background and objectives: due to the valuable place of science in school programs, designing and compiling desirable and effective curricula for this knowledge is important and valuable, which is achieved through enlightened and continuous evaluation. therefore, the purpose of this research was to evaluate the eighth grade experimental science curriculum.methods: this research is of the type of evaluation studies with a qualitative approach, using eisner’s method of educational connoisseurship and criticism. the data of this research is through 12 sessions of physical observation of the school environment and experimental science classrooms andinterviews with teachers, managers and students in one of the schools in isfahan province. in the academic year of 1401-1400, reference sources such as experimental science curriculum guide, national curriculum document and teachers’ teaching guide have been collected and described, interpretedand evaluated.findings: the findings of this research show that the architecture and physical space of the studied school is not attractive enough, also, although the science lesson is important as a main lesson, but for teaching this lesson, more attention is paid to traditional methods and less emphasis is placedon operational and new methods. in addition, the school does not have enough facilities and equipment, including a suitable laboratory for effective science education, so paying attention to modern and new teaching methods, providing the necessary facilities and equipment, and paying attention to the characteristics and individual needs of the learners is an important factor that should be considered conclusion: according to the findings, it can be concluded that experimental science classes, as an important intellectual capacity that can be developed, require the existence of educational foundationsand prerequisites. the use of active and collaborative teaching methods, the existence of interested, professional and experienced teachers, the existence of attractive and meaningful content and learning experiences, suitable and diverse evaluation methods, and the existence of a ready and supportiveeducational environment among the most important factors and there are conditions that can transform experimental science from a subject to be memorized into a practical skill by students.