واکاوی نقش هوش اخلاقی حسابرسان در تمایل به سوت زنی( افشاگری)

این پژوهش با هدف بررسی نقش هوش اخلاقی در تمایل به افشاگری (سوت‌زنی) در جامعۀ‌ حسابداران رسمی ایران انجام شد. روش تحقیق پژوهش با توجه به هدف آن از نوع تحقیقات کاربردی و از لحاظ شیوۀ گردآوری داده‌ها به صورت مقطعی و تحلیل آن‌ها به روش توصیفی و از نوع همبستگی می‌باشد. جامعۀ‌ آماری آن حسابداران رسمی شاغل در سال 1402 است که طبق لیست سازمان حسابرسی حدود 1100 نفر بوده که با استفاده از جدول کرجسی مورگان، 297 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی و به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. داده‌ها به روش میدانی جمع‌آوری و ابزار جمع‌آوری داده پرسش‌نا‌مۀ هوش اخلاقی لنیک و کیل (2005) و پرسش‌نا‌مۀ تمایل به افشاگری علینقیان و همکاران (1395) می‌باشد و درنهایت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون کلموگروف اسمیرنوف، آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون انجام شد. یافته‌ها نشان داد که بین هوش اخلاقی حسابرسان با تمایل به افشاگری رابطۀ معنادار و مثبت وجود دارد و هوش اخلاقی می‌تواند تمایل به افشاگری را در حسابداران رسمی پیش‌بینی کند. در تبیین نتایج فوق می‌توان گفت که بر طبق رویکردهای منطقی در تصمیم‌گیری اخلاقی، هوش اخلاقی مستقیماً منجربه قضاوت اخلاقی در افراد می‌شود و هستۀ اصلی این رابطه، استدلال و تعقل منطقی است. این قابلیت می‌تواند به‌عنوان یک راهنما برای رفتار و اعمال فرد حسابرس عمل نموده و توانایی درونی وی را برای تشخیص در بزنگاه‌های حساس تصمیم‌گیری، مهیا سازد و به‌منظور جلب اطمینان جامعه نسبت به خودانتظامی در حرفۀ‌ حسابرسی، شاغلان این حرفه ‌باید نسبت به کشف هرگونه خطاکاری و تخلف مرتبط با حوزۀ مالی حساس بوده و در صورت اطلاع از آن، پیش از آنکه منجربه زیان عمومی شود، نسبت به افشاگری آن به مراجع ذی‌ربط درون و برون‌سازمانی مبادرت نمایند. به‌رغم وجود سازوکارهای گوناگون برای پیشگیری و کشف انواع تقلب و سوء‌استفاده در سازمان‌ها، باز هم متداول‌ترین روش کشف تخلف، از راه افشاگری بوده است.

analyzing the role of auditors' moral intelligence in the tendency to blow the whistle

this research was conducted with the aim of investigating the role of moral intelligence in the tendency to disclose (whistleblowing) in the public accountant community of iran. the research method is a descriptive correlational type of research، and by using morgan's krejci table، 297 people from chartered accountants working in 1402 were selected as the sample size using a purposive sampling method and the moral intelligence questionnaire of lenik and keel (2005) and the questionnaire of tendency to afshagari alineqian et al. (2015) answered. data analysis was done using kolmogorov smirnov test، pearson correlation test and stepwise regression analysis and statistical software. the findings showed that there is a significant and positive relationship between the moral intelligence of auditors and the willingness to disclose، and moral intelligence can predict the willingness to disclose in certified accountants. in the above explanation، it can be said that according to logical approaches in moral decision-making، moral intelligence directly leads to moral judgment in people، and the core of this relationship is logical reasoning. this ability can act as a guide for the auditor's behavior and actions and provide his inner ability to recognize in critical decision-making situations.