مطالعه اثر تجدیدنظر در ساختار صورت‌های‌مالی اساسی بر ادراک استفاده‌کنندگان با استفاده از داده‌های ردیابی چشم

پژوهش حاضر در حوزه حسابداری رفتاری (قلمرو مشترک حسابداری و علوم رفتاری) قرار داشته و در راستای هدف غایی پژوهش‌های حسابداری رفتاری یعنی «شناخت، توضیح و پیش‌بینی رفتار انسان در موقعیت‌ها یا زمینه‌های حسابداری» گام بر می‌دارد. هدف از پژوهش حاضر، شناختِ اثر تجدیدنظر در قالب صورت‌های مالی بر جنبه‌هایی از ادراک استفاده‌کنندگان شامل بارشناختی، سهولت‌شناختی و عمق پردازش می‌باشد. در این راستا، مختصات نگاه 61 شرکت‌کننده (شامل حسابداران و حسابرسان) در هنگام مطالعه صورت‌های‌مالی (در قالب چهار گروه، متخصص/غیرمتخصص × قالب قدیم/جدید) توسط دستگاه ردیابی چشم پایش و با فرکانس 33 هرتز توسط رابط کاربری (طراحی شده به زبان c#) ثبت گردید. سپس این داده‌ها توسط نرم‌افزار تخصصی ردیابی چشم ogama تفسیر شده و متغیرهای محاسبه شده به کمک رگرسیون خطی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. اهم نتایج به‌دست‌آمده عبارت‌اند از: 1. تجدیدنظر در قالب صورت‌های مالی منجر به کاهش بارشناختی، افزایش سهولت شناختی و افزایش عمق پردازش در ذهن شرکت‌کنندگان شده است که بر اساس نظریه‌های برتین و تناسب شناختی، مبین برتری قالب جدید صورت‌های مالی نسبت به قالب قدیم می‌باشد (بیشترین بهبود مربوط به تغییرات در ترازنامه است). 2. ترتیب ارائه صورت‌های مالی فرایند شناخت استفاده‌کنندگان را دستخوش تغییر می‌نماید، شرکت‌کنندگان در هنگام مطالعه اولین صورت‌‌های مالی اساسی‌، بارشناختی بیشتر و سهولت شناختی کمتر را تجربه کرده‌اند که ممکن است از تمایل ذهن انسان به تمرکز بیشتر بر نخستین قطعات اطلاعات و یا اثر خستگی نشئت گرفته باشد.

effect of revising the structure of core financial statements on its user's perception using eye tracking data

background and purpose: this study explores the field of behavioral accounting, aligning with its primary objective: to understand, explain, and predict human behavior in accountingcontexts. the research focuses on assessing the impact of revisions in the format of financial statements on various aspects of user perception, including cognitive load, cognitive ease, anddepth of processing.methodology: eye movement is closely linked to cognitive functions such as perception,attention, and memory. this relationship is well-established, as eye movements provide aprecise and straightforward method for studying how information is extracted from the visualenvironment. in this study, we employed an eye-tracking tool to monitor the gaze patterns ofparticipants as they reviewed financial statements. specifically, we recorded the eyecoordinates of 61 participants (comprising both accountants and auditors) while theyevaluated financial statements presented in four different formats (expert/non-expert ×old/new format). the eye-tracking data were captured at a frequency of 33 hz using a userinterface designed in c#. these data were then analyzed using ogama software, and theresulting variables were subjected to linear regression analysis.findings: this study's findings reveal that revisions in the format of financial statementssignificantly reduced cognitive load, enhanced cognitive ease, and deepened processing forthe participants. additionally, the sequence in which core financial statements were presentedinfluenced users' cognitive processes. participants experienced higher cognitive load andlower cognitive ease when reviewing the initial financial statement.discussion: bertin's theory, which emphasizes the process of extracting informational cuesfrom the format of information presentation to answer questions, posits that decision-makingperformance is influenced by three factors: the set of information provided, the question tobe answered, and the format of information presentation. in this study, the format of theinformation presentation varied across participant groups. as a result, the observedimprovements in psycho-cognitive variables can be attributed to enhancements in thepresentation format. these improvements likely stem from reduced white space, fewercolumns, and a more structured report format. additionally, cognitive fit theory suggests thathumans are limited processors, and any mismatch between information format and processing requirements increases task complexity, making it more challenging. thus, the revisedfinancial statements appear to align more closely with the cognitive processing needs of thehuman mind. furthermore, the study's results indi cate that cognitive load, cognitive ease,and depth of processing are influenced by the order of information presentation, which maybe due to the mind's natural tendency to focus more on initial information or the effects ofcognitive fatigue.