بررسی نقش ویژگی‌های روان‌شناختی در رابطۀ بین شخصیت سرمایه‌گذار و عملکرد سرمایه‌گذاری

موضوع مالی رفتاری که معمولاً از آن به‌عنوان کاربرد روان‌شناسی دردانش مالی تعبیرمی‌شود، دربیشتر کشورها و علی‌الخصوص درایران،به موضوع روز تبدیل شده است.مالی رفتاری بیان می‌کند که انسان به‌عنوان یک سرمایه‌گذار یک موجود کاملاً منطقی نیست و تصمیم ها و عملکرد سرمایه‌گذاری خود را براساس شرایط و تحت تاثیر عوامل مختلف اتخاذ می‌کند که این تصمیم‌ها می‌تواندبه دوراز منطق نیز باشد، یکی از مهم‌ترین عواملی که عملکرد سرمایه‌گذاری رامتاثر می‌کند ویژگی‌های روانشناختی و شخصیتی سرمایه‌گذاران است.در این پژوهش در یک مدل جامع، هم ویژگی های شخصیتی(مسئولیت پذیری، روان رنجوری، سازگاری، گشودگی به تجربه و برون گرایی) و هم ویژگی های روان شناختی (بیش اطمینانی مالی و تحمل ریسک) لحاظ شده و تاثیری که بر عملکرد سرمایه گذاری دارند سنجیده می شود.روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی و پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل سرمایه‌گذاران بورس اوراق‌بهادار تهران طی سال 1400 است که بر اساس فرمول کوکران تعداد387 تن به‌‎‌عنوان نمونه و به روش تصادفی دردسترس انتخاب شدند.ابزار جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش مبتنی برپرسشنامه است.تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز با تکنیک مدل‌یابی معادلات ساختاری(sem) و تحلیل عاملی تاییدی انجام گشت.نتایج حاصل نشان داد که صفات شخصیتی برعملکرد ادراکی سرمایه‌گذاری تاثیر می‌گذارند و شخصیت سرمایه‌گذاران تاثیر معناداری بربیش‌اطمینانی مالی آن‌ها برجای می‌گذارد و سرمایه‌گذاران با سطح بالاتر(پایین‌تر)بیش‌اطمینانی مالی دارای عملکرد ادراکی سرمایه‌گذاری بالاتری (پایین‌تری) هستند همچنین شخصیت از طریق بیش‌اطمینانی مالی بر عملکرد ادراکی سرمایه‌گذاری تاثیر می‌گذارد.شخصیت سرمایه‌گذاران دارای تاثیر معناداری بر تحمل ریسک مالی آن‌‌ها می‌باشد.سرمایه‌گذاران با سطح بالاتر(پایین‌تر) تحمل ریسک مالی دارای عملکرد ادراکی سرمایه‌گذاری بالاتری(پایین‌تری) هستند.شخصیت از طریق تحمل ریسک مالی برعملکرد ادراکی سرمایه‌گذاری تاثیر می‌گذارد.

investigating the role of psychological characteristics in the relationship between investor personality and investment performance

background and purpose: behavioral finance, recognized as the application of psychology within finance, has emerged as a contemporary focal point, particularly in iran, following theprecipitous decline of stock prices globally. behavioral finance posits that investors, as human entities, are not inherently governed by pure rationality; rather, their decisions and investment outcomes are influenced by prevailing circumstances. various factors contribute to rendering these decisions seemingly irrational. among these, psychological traits and personalityattributes stand out as pivotal elements impacting investment performance. this study aims to explore the nexus between investor personality characteristics—specifically, responsibility,neuroticism, adaptability, openness to experience, and extroversion—and investment performance, with a particular focus on the mediating role played by psychological characteristics, namely financial overconfidence and risk tolerance.methodology: the research method is applied in terms of purpose and descriptive and survey in terms of nature. the statistical population includes investors participating in the tehranstock exchange in the year 1400. a sample of 387 individuals was randomly selected through cochran's formula. the research instrument comprises a questionnaire with 26 questions,encompassing sections on financial overconfidence (four questions), big five personality factors (14 questions), financial risk tolerance (four questions), and perceptual investmentperformance (four questions). face validity and construct validity, along with reliability, confirmed the questionnaire's validity, the latter verified through cronbach's alpha. data analysis is executed through structural equation modeling (sem), specifically employing confirmatory factor analysis.