ادراک ریسک، سوگیری‌‌های رفتاری و تصمیم‌‌های سرمایه‌‌گذاری

مالی رفتاری از جمله موضوعات کلیدی در حوزه مالی و اقتصاد است که جذابیت ویژه‌ای برای پژوهش‌های علمی دارد. یکی از عوامل تعیین‌کننده حرکات بازار، احساسات سرمایه‌گذاران است. در این زمینه مطالعه نقش سوگیری‌های رفتاری در شکل دادن به تصمیم‌‌های سرمایه‌گذاران و تاثیر آن بر کارایی بازار حائز اهمیت است. پژوهش حاضر به دنبال یافتن تاثیر مهم‌ترین سوگیری‌های رفتاری شامل اثر تمایل و رفتار گله‌ای با در نظر گرفتن عامل ادراک ریسک بر تصمیم‌‌های سرمایه‌گذاران است. داده‌های این پژوهش از طریق پرسشنامه که بین 384 سرمایه‌گذار بازار بورس توزیع شد جمع‌آوری شد، همچنین برای تحلیل داده‌ها از روش حداقل مربعات جزئی (pls) استفاده شد. نتایج نشان داد که اثر تمایل، رفتار گله‌ای و ادراک ریسک بر تصمیم‌‌های سرمایه‌گذاری تاثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین، رابطه منفی و معناداری بین اثر تمایل و ادراک ریسک وجود دارد، در نهایت مشخص شد که رفتار گله‌ای نیز بر ادراک ریسک تاثیر معناداری دارد. به طور کلی، این نتایج تاکید می‌کند که عوامل رفتاری و ادراکی تاثیر مهمی بر تصمیم‌‌های سرمایه‌گذاری دارد و این نکته می‌تواند در تحلیل و پیش‌بینی رفتارهای مالی و سرمایه‌گذاری به کار گرفته شود.

risk perception, behavioral biases and investment decisions

background and purpose: behavioral finance has emerged as a significant topic among financial scholars over the past two decades, swiftly gaining the attention of experts. in behavioral finance discussions, understanding the decision-making processes of investors and the factors influencing these decisions is crucial. financial theories have exhibited twodistinct approaches in recent decades. the first approach is the neoclassical one, which posits that markets are efficient and investors behave rationally. over time, however, research hasrevealed numerous anomalies and disturbances in financial markets that could not be explained by efficient market theories alone. this realization led to a behavioral revolution infinancial discussions, notably marked by kahneman and tversky's seminal work in 1979. according to this behavioral approach, investment decisions are influenced not only byeconomic indicators and rationality but also by various other factors. typically, investors aim to maximize their utility by investing in high-return assets. nevertheless, these decisions arealso shaped by issues such as age, gender, income, intelligence, temperament, and attitude. one of the factors influencing people's decisions is their mental state at different times. mental states are primarily shaped by emotions (ired musa et al., 1401:3). when these emotional conditions are accompanied by uncertainty about the market situation, behavioral biases become more pronounced (saber, mohammad, and shahar, 2018). consequently, investor sentiment is considered a potential driver of stock market reactions (ahmed, rasool, salim, ali khan, and kanwal, 2022). it is argued that an investor's emotions during decisionmakingare influenced by their risk attitude and perception. the level of risk that investors are willing to bear depends on their individual and psychological characteristics (halahan, faf, and mckenzie, 2004). this research aims to examine two common behavioral biases: the tendency effect and herd behavior. it investigates the relationship between these biases and investors' decisions, considering risk perception, thereby addressing a gap in the existing literature. to enhance understanding beyond previous research, this study focuses on the iranian stock market, where stock market investments constitute a substantial proportion oftotal market transactions. given the limited research on the actual performance of individual investors in iran, this study provides an in depth analysis of real in vestors in the iranian stock exchange.