آسیب‌شناسی رشد اقتصادی پایین ایران در دهه 90 شمسی

رشد اقتصادی پایین یکی از مهم‌ترین چالش‌های ایران در دهه 90 شمسی بوده است که درنتیجه آن، رفاه عمومی به‌طور قابل‌توجهی تحت تاثیر قرار گرفته است. درحالی‌که کشور در این دوران به منابع طبیعی غنی، موقعیت استراتژیک و نیروی انسانی جوان و توانمند دسترسی داشته اما نتایج رشد اقتصادی در این دهه حاکی از ناامیدی‌هایی در جهت بهبود شاخص‌های اقتصادی بوده است. آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد وضعیت رشد اقتصادی در دهه نود در مقایسه با سایر دهه‌ها کمترین میزان را داشته و در سال‌های 1391، 1392، 1394، 1397 و 1398 تجربه رشدهای منفی بزرگ 3/4- و 3- را داشته‌ایم؛ به‌طوری‌که میانگین رشد اقتصادی در دهه نود حدود 1 درصد بوده است. از طرفی رشد اقتصادی بخش‌های مختلف اقتصادی هم همین روند پُرنوسان و در برخی از سال‌ها رشد منفی بزرگی را تجربه کرده‌اند. ازجمله دلایل کاهش رشد اقتصادی در دهه نود، می‌توان به مواردی همچون کاهش سرمایه‌گذاری، بهره‌وری عوامل تولید، تجارت خارجی، تورم، تحریم و عوامل برون‌زایی همچون کرونا اشاره کرد. آیت‌الله خامنه‌ای مواردی را به‌عنوان الزامات و راهکارهای رشد اقتصادی در بیانات مختلف خود اشاره داشته‌اند که عبارت‌اند از: بهره‌وریِ نیروی کار، توجه به ظرفیت‌های داخلی کشور، توجه به مقوله عدالت در کنار رشد اقتصادی، توجه به بنگاه‌های دانش‌بنیان، جلوگیری از خام فروشی، هدایت اعتبار و نقدینگی، کاهش واردات کالاهای مصرفی، مبارزه با قاچاق و سیاست‌های اصل 44 و کوچک‌سازی دولت.

pathology of low economic growth in iran in the 1390s (2010s)

low economic growth has been one of the most significant challenges for iran in the 1390s (2010s), significantly impacting public welfare. despite the country's access to rich natural resources, a strategic geographical position, and a young and capable workforce, the economic growth outcomes during this decade have been disappointing in terms of improving economic indicators. central bank statistics reveal that the economic growth rate in the 1390s was the lowest compared to previous decades. in the years 1391 (2012-2013), 1392 (2013-2014), 1394 (2015-2016), 1397 (2018-2019), and 1398 (2019-2020), iran experienced significant negative growth rates of -4.3% and -3%, with the average economic growth in the 1390s being around 1%. moreover, the economic growth of various sectors also followed a highly volatile trend, with some years experiencing substantial negative growth. among the reasons for the decline in economic growth in the 1390s are factors such as a significant decline in investment, productivity of production factors and foreign trade, along with inflation, sanctions, and external factors like the covid-19 pandemic. ayatollah khamenei has emphasized certain requirements and solutions for economic growth in various statements, including: improving labor productivity, focusing on domestic capacities, addressing justice alongside economic growth, supporting knowledge-based enterprises, preventing raw material exports, directing credit and money supply, reducing imports of consumer goods, combating smuggling, and implementing policies related to article 44 of the constitution and downsizing the government.