نقش عمل در معرفت عقلانی نزد ملاصدرا و قرچغای خان

این پژوهش به نقش عمل و تاثیر آن بر معرفت عقلانی فلسفی علیقلی بن قرچغای خان و ملاصدرا را بررسی می‌کند. هدف اصلی این مطالعه تحلیل عناصر معرفت‌شناسی هر یک از این فیلسوفان و تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها در تبیین نقش عمل در فرآیندهای معرفتی است. از نظر ملاصدرا، معرفت در سه مرتبه حسی، مثالی و عقلانی به‌طور تدریجی و از طریق حرکت جوهری نفس انسانی به‌دست می‌آید. او نقش عمل بر تجرد عقل و نقش آن در کسب معرفت تاکید دارد. در مقابل، قرچغای خان، معرفت را به‌عنوان نوعی علم حضوری و درونی می‌داند که از طریق نور عقل و ارتباط با عالم مثالی حاصل می‌شود. این پژوهش نشان می‌دهد که هر دو فیلسوف بر مراتب معرفت تاکید دارند، اما تفاوت‌های اساسی در تبیین منبع و فرایند معرفت وجود دارد. نتیجه‌گیری این تحقیق، روشن کردن شباهت‌ها و تفاوت‌های تاثیر عمل بر مباحث معرفت‌شناسی این دو اندیشمند در زمینه معرفت‌شناسی عقلانی و تاثیر آن بر فهم ما از کمال عقلانی و اخلاقی انسان است.

the role of action in rational knowledge according to mulla sadra and qurchaghai khan

this study examines the role of action and its impact on the rational philosophical knowledge of ʿali quli ibn qurchaghai khan and mulla sadra. the primary objective of this study is to analyze the epistemological elements of each of these philosophers and to explore their differences and similarities in explaining the role of action in cognitive processes. according to mulla sadra, knowledge is attained progressively through three levels: sensory, imaginal, and rational, achieved through the substantial motion of the human soul. he emphasizes the role of action in the abstraction of the intellect and its influence on acquiring knowledge. in contrast, qurchaghai khan considers knowledge as a form of direct and intrinsic cognition, obtained through the light of reason and connection with the imaginal realm. this study demonstrates that while both philosophers emphasize the gradation of knowledge, fundamental differences exist in their explanations of the source and process of cognition. the conclusion of this study clarifies the similarities and differences in the influence of action on the epistemological discussions of these two thinkers in the context of rational epistemology and its impact on our understanding of human intellectual and moral perfection.