ایده نوین در بررسی شخصیت حضرت ابوالفضل (ع) به شیوه نشانه‌شناختی مایکل ریفاتر در شعر راز رشید سید حسن حسینی

حضرت ابوالفضل (ع)، نماد ایثار، فداکاری و وفاداری در تاریخ اسلام است. نقد نشانه‌شناختی یکی از رویکردهای نظام‌مند برای تحلیل ماهیت و کارکرد متون ادبی است که می‌توان از طریق آن ویژگی‌های برجسته شخصیت حضرت ابوالفضل (ع) را به نمایش گذاشت. مایکل ریفاتر، منتقد فرانسوی‌تبار آمریکایی، در کتاب نشانه‌شناسی شعر (1978) چارچوبی نشانه‌شناختی برای تحلیل شعر معرفی کرد که به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت. در این رویکرد، اشعار ابتدا از دو منظر خوانش دریافتی و خوانش ناپویا بررسی می‌شوند؛ در مرحله اول، به جستجوی معنا و در مرحله دوم، به دلالت‌های زبانی توجه می‌شود. پس از شناسایی عناصر غیردستوری، ارتباط پنهان و درونی اجزای متن در قالب انباشت‌ها و منظومه‌های توصیفی تبیین می‌شود. سپس، خواننده به تداعی‌های واژگانی و مفهومی یا موضوعات کلیدی پرداخته و در نهایت به دریافت شبکه ساختاری شعر می‌رسد. در شعر راز رشید سید حسن حسینی، پس از تحلیل عناصر غیردستوری، می‌توان به انباشت‌های طبیعت، اعضای بدن و منظومه‌های توصیفی دست یافت که به وضوح شخصیت حضرت ابوالفضل (ع) را تجلی می‌دهند. ویژگی‌هایی چون ایثار، فداکاری، وفاداری و مقاومت در برابر سختی‌ها در این شعر نمایان شده‌اند و از طریق دلالت‌های نشانه‌شناختی، تصویری روشن از شخصیت حضرت ابوالفضل (ع) و مفاهیم عمیق عشق و فداکاری در شعر ایجاد می‌شود.

a novel idea in analyzing the character of hazrat abul-fadl (as) through michael riffaterre's semiotic approach in the poem rāz-e rashid by seyyed hassan hosseini

hazrat abul-fadl (as) is a symbol of self-sacrifice, devotion, and loyalty in islamic history. semiotic criticism is one of the systematic approaches for analyzing the nature and function of literary texts, through which the prominent characteristics of hazrat abul-fadl's (as) character can be portrayed. michael riffaterre, a french-born american critic, introduced a semiotic framework for the analysis of poetry in his book semiotics of poetry (1978), which has been widely utilized. in this approach, poems are initially analyzed from two perspectives: the perceptive reading and the implicit reading. in the first stage, the search for meaning is undertaken, while in the second stage, attention is given to linguistic connotations. after identifying non-grammatical elements, the hidden and internal relationships between the parts of the text are explained through accumulations and descriptive systems. then, the reader delves into lexical and conceptual associations or key themes, eventually arriving at the structural network of the poem. in rāz-e rashid, after analyzing the non-grammatical elements, accumulations related to nature, body parts, and descriptive systems can be found that clearly manifest the character of hazrat abul-fadl (as). traits such as self-sacrifice, devotion, loyalty, and resistance to hardships are depicted in this poem, and through semiotic connotations, a clear image of hazrat abul-fadl's (as) character and the profound concepts of love and sacrifice is created.